Problem i hipoteza
Problem badawczy jest pytaniem o zależność. Hipoteza to możliwa odpowiedź, którą da się zweryfikować w zaplanowanym doświadczeniu.
- problem w formie pytania
- hipoteza jako zdanie twierdzące
- zmienne możliwe do pomiaru
Poradnik do biologii
Projektowanie i analiza doświadczeń, prób kontrolnych, zmiennych oraz wniosków.
Poniższe punkty porządkują najważniejsze umiejętności związane z tym działem. Nie są zamkniętą listą możliwych poleceń egzaminacyjnych.
Praktyczny poradnik
Doświadczenie biologiczne trzeba rozumieć jako logiczny test hipotezy. Każdy element projektu powinien wynikać z problemu badawczego.
Problem badawczy jest pytaniem o zależność. Hipoteza to możliwa odpowiedź, którą da się zweryfikować w zaplanowanym doświadczeniu.
Zmienna niezależna jest celowo zmieniana przez badacza. Zmienna zależna jest mierzonym skutkiem. Pozostałe istotne warunki trzeba utrzymać na stałym poziomie.
Próba kontrolna różni się od badawczej wyłącznie badanym czynnikiem. Pozwala wykluczyć alternatywne przyczyny wyniku.
Wynik to obserwacja lub pomiar. Wniosek odpowiada na problem i musi być ograniczony do zakresu sprawdzonego przez doświadczenie.
Sprawdź liczebność prób, powtórzenia, sposób pomiaru, zakres wartości i obecność kontroli. Wskaż konkretny błąd oraz jego wpływ na wiarygodność wyniku.
Zaplanuj badanie wpływu temperatury na aktywność katalazy. Podaj problem, hipotezę, zmienne, próbę kontrolną i sposób pomiaru.
Należy zmieniać wyłącznie temperaturę, użyć takiej samej ilości enzymu i substratu oraz mierzyć tempo powstawania produktu w określonym czasie.
Zakres materiałów jest porównywany z podstawą programową i dokumentami egzaminacyjnymi. Biolchem nie przewiduje treści przyszłych arkuszy, a zadania autorskie nie są przedstawiane jako zadania CKE.