Biologia · 2018
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 16.
(2 pkt)(2 pkt) Rybiki to niewielkie owady bezskrzydłe. Aby sprawdzić, czy mogą one odżywiać się celulozą, podawano rybikom pokarm zawierający wyłącznie ten wielocukier. Do badań użyto owady całkowicie pozbawione mikroorganizmów jelitowych. Okazało się, że rybiki na takiej diecie są w stanie przeżyć. Gdy zastosowano celulozę znakowaną radioaktywnym węglem 14C, ten izotop był obecny w dwutlenku węgla wydychanym przez rybiki.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wyjaśnienie uwzględniające przyczynę – karmienie rybików celulozą zawierającą węgiel 14C, mechanizm – włączenie glukozy pochodzącej z trawienia tej celulozy do procesu oddychania i skutek – obecność izotopu 14C w wydychanym CO2. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
1 p. – za poprawne określenie konieczności użycia do badań rybików pozbawionych mikroorganizmów jelitowych w celu upewnienia się, że to rybiki, a nie – mikroorganizmy, trawią celulozę. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• Rybiki trawią celulozę zawierającą 14C, a produkt tego trawienia – glukoza z14C jest wykorzystywana w procesie oddychania wewnątrzkomórkowego, którego produktem jest 14CO2 wydalany przez układ oddechowy. • Rybiki strawiły znakowana celulozę, a produkt jego rozkładu – glukozę – wykorzystały jako substrat do oddychania komórkowego, którego jednym z produktów jest CO2. b) (0–1)
• Pozwoliło to wykluczyć udział mikroorganizmów jelitowych w trawieniu celulozy. • Aby upewnić się , że to rybiki rozkładają celulozę, a nie ich mikroflora jelitowa. 12