Biologia · 2018
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 8.
(3 pkt)(3 pkt) Na uproszczonym schemacie przedstawiono współzależność dwóch procesów metabolicznych w komórce roślinnej. a) Uzupełnij powyższy schemat – wpisz w puste komórki nazwy lub wzory chemiczne substancji będących substratami lub produktami wymienionych procesów. b) Określ, który kierunek przemian metabolicznych – I czy II – ma charakter anaboliczny. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do schematu. c) Opisz, na czym polegają przekształcenia energii zachodzące podczas procesów metabolicznych przedstawionych na schemacie. W odpowiedzi wykaż ich współzależność.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu we wszystkich czterech wyznaczonych miejscach. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź energia słoneczna fotosynteza I dwutlenek węgla + woda glukoza + tlen oddychanie II komórkowe ATP + ciepło b) (0–1)
1 p – za wskazanie I kierunku przemian, jako kierunku przemian anabolicznych, i poprawne uzasadnienie uwzględniające jedną cechę reakcji anabolicznej. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. 6 Poprawna odpowiedź Kierunek I, ponieważ: • z prostych substancji powstają substancje bardziej złożone. • jest to reakcja syntezy / jest to fotosynteza. • wymaga dostarczenia energii / pochłaniana jest energia słoneczna. • poziom energetyczny substratów jest niższy niż produktów. c) (0–1)
1 p. – za poprawny opis przemian energetycznych uwzględniający energię świetlną (słoneczną), energię chemiczną i energię cieplną. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Energia słoneczna w procesie fotosyntezy przekształcona zostaje w energię chemiczną związków organicznych, która w procesie oddychania komórkowego jest przekształcana w inną formę energii tj. w energię wiązań wysokoenergetycznych ATP lub uwalniana w postaci ciepła.