Biologia · 2019
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 2.
(3 pkt)Na schemacie przedstawiono strukturę i funkcjonowanie łańcucha oddechowego.
2.1. (0–1 pkt)
Określ lokalizację białkowych kompleksów łańcucha oddechowego w komórce prokariotycznej i komórce eukariotycznej. W miejsce wyznaczone przy każdym rodzaju komórki (A–B) wpisz numer właściwej struktury wybrany spośród 1.–5. Lokalizacja białkowych kompleksów Rodzaj komórki łańcucha oddechowego A. prokariotyczna: ………..……. 1. zewnętrzna błona mitochondrium B. eukariotyczna: …………..…… 2. błona komórkowa 3. cytozol 4. nukleosom 5. wewnętrzna błona mitochondrium
2.2. (0–1 pkt)
Wykaż związek między działaniem kompleksów białkowych łańcucha oddechowego, oznaczonych na schemacie cyframi I, III i IV, a działaniem syntazy ATP.
2.3. (0–1 pkt)
Oceń, czy poniższe informacje dotyczące funkcjonowania łańcucha oddechowego są prawdziwe.
Odpowiedzi
2.1.
Poprawna odpowiedź
Komórka: A. prokariotyczna – 2 B. eukariotyczna – 5
Zasady oceniania
1 p. – za oba poprawne przyporządkowania lokalizacji kompleksów białkowych łańcucha oddechowego w komórce prokariotycznej i w komórce eukariotycznej. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
2.2.
Zasady oceniania
1 p. – za wykazanie związku uwzględniającego rolę kompleksów białkowych łańcucha oddechowego w wytworzeniu gradientu stężeń protonów H+ w poprzek wewnętrznej błony mitochondrium, warunkującego działanie syntazy ATP lub warunkującego syntezę ATP. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania • Te trzy kompleksy pompują (transportują) jony H + na drugą stronę błony / do przestrzeni międzybłonowej, wytwarzając w ten sposób gradient (elektrochemiczny) protonów, który umożliwia działanie syntazy ATP. • Z udziałem kompleksów białkowych I, III i IV zachodzi transport aktywny protonów / H + do przestrzeni międzybłonowej, a powrót protonów z przestrzeni międzybłonowej do matriks warunkuje działanie syntazy ATP. • Przepływ elektronów przez te trzy kompleksy białkowe powoduje wypompowanie protonów z matriks mitochondrialnej i prowadzi do tworzenia się potencjału błonowego. Przepływ protonów z powrotem do matriks przez kanał w syntazie ATP umożliwia syntezę ATP. • Dzięki działalności kompleksów białkowych łańcucha oddechowego możliwe jest zachowanie (właściwego) gradientu protonów po obu stronach błony, co umożliwia syntezę ATP (z ADP).