Biologia · 2026
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 3.
(4 pkt)Zaburzenia liczby chromosomów w komórce mogą być spowodowane przez nondysjunkcję. Dochodzi do niej, kiedy para chromosomów homologicznych lub chromatyd siostrzanych nieprawidłowo rozdzieli się – odpowiednio – podczas pierwszego lub drugiego podziału mejotycznego. Na poniższym schemacie przedstawiono, jak może dojść do nondysjunkcji podczas I podziału mejotycznego oraz podczas II podziału mejotycznego. Miejsce zachodzenia nondysjunkcji oznaczono literami ND.
3.1. (0–2 pkt)
Określ skutki nondysjunkcji podczas II podziału mejotycznego. Wpisz w wyznaczone miejsca tabeli liczbę chromosomów w każdej z komórek potomnych oznaczonych na schemacie literami A–D.
3.2. (0–2 pkt)
Określ, czy procesy wskazane poniżej zachodzą w I, w II, czy – w obu podziałach mejotycznych. Wpisz w odpowiednie komórki tabeli literę T (tak), jeżeli dany proces zachodzi, albo literę N (nie) – jeżeli nie zachodzi. Uwaga: Przyjmij założenie, że podział mejotyczny zachodzi prawidłowo.
| Proces | I podział | II podział |
|---|---|---|
| Skracają się włókna wrzeciona podziałowego. |
Odpowiedzi
3.1.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne wypełnienie czterech komórek tabeli. 1 pkt – poprawne wypełnienie trzech komórek tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
Komórka potomna Liczba chromosomów A n + 1 albo 3 B n – 1 albo 1 C n albo 2 D n albo 2 Komórka potomna Liczba chromosomów A n – 1 albo 1 B n + 1 albo 3 C n albo 2 D n albo 2
3.2.
Poprawna odpowiedź
Proces I podział II podział Skracają się włókna wrzeciona podziałowego. T T Tworzą się biwalenty. T N Centromery w chromosomach ulegają rozdzieleniu. N T
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli. 1 pkt – poprawne wypełnienie dwóch wierszy LUB jednej kolumny tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.