Ładowanie…

Biologia – Matura OKE Poznań, PR (F‑2015) – Zadanie 21 | Biolchem

Biologia · 2017

Matura OKE Poznań, PR (F‑2015)

Poziom rozszerzony · Formuła 2015

Zadanie 21.

(3 pkt)

Ekologia Kręgowce Metody badawcze i doświadczenia Sformułuj problem badawczy / hipotezę / wniosek Uzupełnij tabelę / schemat / wykres Podaj i uzasadnij / wyjaśnij

Jedną z często występujących zależności układu drapieżnik-ofiara jest zasada, że drapieżnik najczęściej wybiera z populacji ofiar osobniki o gorszej kondycji, np. chore czy ranne. Badano słuszność tego poglądu, obserwując ataki tresowanych myszołowów pręgowanych na ofiary o różnej trudności złowienia: pręgowce, króliki i wiewiórki. Wyniki eksperymentu przedstawiono w tabeli.

Ofiary myszołowa	Trudność złowienia ofiary	% nieudanych ataków	% osobników o gorszej kondycji wśród schwytanych
pręgowce	mała	72	8
króliki	średnia	82	21

21.1.

Zasady oceniania

1 p. – za sformułowanie poprawnego wniosku, uwzględniającego właściwą zależność pomiędzy trudnością w schwytaniu ofiary a udziałem osobników o gorszej kondycji wśród tych, które zostały upolowane. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania  Im ofiara jest trudniejsza do schwytania, tym większy udział osobników o gorszej kondycji wśród upolowanych (przez myszołowa / drapieżnika).  Udział osobników o gorszej kondycji wśród ofiar drapieżnika zależy od trudności w złowieniu ofiary Uwaga: Nie uznaje się wniosków z odwrotną zależnością, np. „Trudność złowienia ofiary wzrasta wraz ze wzrostem liczby procentów osobników o gorszej kondycji wśród schwytanych przez myszołowa.” lub „Im większy udział osobników o gorszej kondycji wśród upolowanych przez myszołowa, tym większa trudność w złowieniu ofiary”. Za wniosek niepełny, np. „Im wyższa trudność złowienia ofiary, tym większy jest udział osobników o gorszej kondycji” maturzysta otrzymuje 0 pkt, gdyż nie wiadomo, gdzie jest więcej tych osobników o gorszej kondycji.

21.2.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne określenie, że presja drapieżnika powoduje zmniejszenie konkurencji wewnątrzgatunkowej oraz wyjaśnienie, uwzględniające spadek konkurencji międzygatunkowej na skutek zmniejszenia konkurencji wewnątrzgatunkowej i skutki tego dla różnorodności gatunkowej w ekosystemie. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materiał ćwiczeniowy z biologii 2017 1 p. – jedynie za poprawne określenie, że presja drapieżnika powoduje zmniejszenie konkurencji wewnątrzgatunkowej w populacji zjadanych i wskazanie, że zmniejsza to konkurencję międzygatunkową w danym ekosystemie, ale błędne odniesienie się do skutków dla różnorodności biologicznej lub brak uwzględnienia tego w odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie Presja drapieżnika zmniejsza liczbę osobników ofiary, a więc powoduje zmniejszenie konkurencji wewnątrzgatunkowej w populacji ofiary, co skutkuje większą dostępnością pokarmu dla populacji innych gatunków o podobnych wymaganiach, czyli zmniejsza konkurencję międzygatunkową, dzięki czemu utrzymuje się (w danym ekosystemie) większa różnorodność gatunkowa / wzrasta różnorodność gatunkowa.