Biologia · 2017
Matura OKE Poznań, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 4.
(3 pkt)Ciernie powstają z przekształconych liści, przylistków, a nawet całych pędów rośliny, jak np. u tarniny. Ciernie często występują u roślin pustynnych i półpustynnych magazynujących wodę, np. u wielu gatunków kaktusów ciernie pokrywają niemal całą nadziemną powierzchnię rośliny.
4.1. (0–1 pkt)
Określ, czy ciernie pochodzenia liściowego i ciernie powstałe z pędów są strukturami analogicznymi, czy homologicznymi. Odpowiedź uzasadnij.
4.2. (0–2 pkt)
Uzasadnij, podając dwa argumenty, jaką rolę pełnią liście przekształcone w ciernie, pokrywające łodygi kaktusów rosnących na terenach pustynnych i półpustynnych. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materiał ćwiczeniowy z biologii 2017
Odpowiedzi
4.1.
Zasady oceniania
1 p. – za określenie, że są to struktury analogiczne i uzasadnienie odnoszące się do pochodzenia z różnych organów. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materiał ćwiczeniowy z biologii 2017 Przykładowe rozwiązanie Są to struktury analogiczne, ponieważ powstały z różnych organów (liści lub pędów).
4.2.
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne uzasadnienie roli cierni u kaktusów z terenów pustynnych, odnoszące się do obrony przed roślinożercami, dzięki występowaniu ostrych, kłujących struktur oraz do zmniejszenia powierzchni transpiracji / ograniczenia utraty wody poprzez zredukowanie powierzchni liści. 1 p. – za poprawne uzasadnienie tylko jednej roli cierni u kaktusów rosnących na terenach pustynnych. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie 1. Dzięki przekształceniu liści kaktusów w ciernie powstają ostre, kłujące struktury chroniące łodygi (wypełnione wodą) przed roślinożercami (na ternach, gdzie jest mało roślin). 2. Przekształcenie liści w ciernie zmniejsza powierzchnię transpiracji i jest przystosowaniem do oszczędnej gospodarki wodnej tych roślin. Uwaga : Nie uznaje się odpowiedzi polegających na podaniu tylko roli, ponieważ polecenie dotyczy uzasadnienia.