Biologia · 2019
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 10.
(2 pkt)Na rysunku przedstawiono gatunki należące do różnych grup stawonogów (skorupiaków, owadów i pajęczaków).
10.1. (0–1 pkt)
Wypisz z rysunku oznaczenia literowe wszystkich gatunków stawonogów należących do owadów.
10.2. (0–1 pkt)
Określ, który z gatunków stawonogów (A–F) przedstawionych na rysunku jest pajęczakiem. Uzasadnij wybór, podając jedną charakterystyczną cechę budowy pajęczaków widoczną na rysunku. Pajęczakiem jest gatunek .............., ponieważ ..............................................................................
Odpowiedzi
10.1.
Poprawna odpowiedź
A, C, E, F.
Zasady oceniania
1 p. – za wypisanie wszystkich czterech właściwych oznaczeń literowych owadów. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
10.2.
Zasady oceniania
1 p. – za podanie właściwego oznaczenia literowego pajęczaka oraz uzasadnienie odwołujące się do odpowiedniej charakterystycznej cechy jego budowy, widocznej na rysunku. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania Pajęczakiem jest gatunek D, ponieważ • ma cztery pary odnóży krocznych / 4 pary nóg / odnóży lokomotorycznych. • nie występują u niego czułki. • ma nogogłaszczki.
Uwagi
: Uznaje się nogogłaszczki, chociaż jest to cecha również innych szczękoczułkowców, np. staroraków. Nie uznaje się odniesienia tylko do „obecności głowotułowia i odwłoka”, gdyż jest to cecha charakterystyczna także dla skorupiaków, oraz obecności 4 par odnóży bez informacji o ich funkcji, a także określenia „kończyny”. Nie uznaje się cech charakterystycznych dla pajęczaków, ale niewidocznych na rysunku, np.: „obecności szczękoczułków” albo „braku oczu złożonych”. U przedstawionego gatunku szczękoczułki tkwią w zagłębieniu gnatosomy, z którego mogą być wysuwane, a fotoreceptory są w postaci plamek ocznych położonych boczno-brzusznie – w skali rysunku są niewidoczne i niemożliwa jest analiza ich budowy, a więc określenie, czy oczy są proste, czy złożone.