Biologia · 2020
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 18.
(3 pkt)Allele genu warunkującego barwę sierści u większości szczepów myszy wykazują dominację zupełną: dominujący allel B warunkuje umaszczenie czarne, a recesywny allel b – umaszczenie brązowe. Recesywny allel d innego niesprzężonego genu hamuje w układzie homozygotycznym ekspresję alleli B i b, co powoduje, że nie dochodzi do syntezy barwnika i sierść jest wtedy biała.
18.1. (0–1 pkt)
Zapisz wszystkie możliwe genotypy myszy o sierści czarnej, uwzględniając oba geny odpowiadające za umaszczenie myszy.
18.2. (0–2 pkt)
Określ stosunek liczbowy możliwych fenotypów wśród potomstwa podwójnie heterozygotycznej samicy i samca będącego podwójną homozygotą recesywną. Zapisz genotypy osobników rodzicielskich oraz odpowiednią krzyżówkę genetyczną (szachownicę Punnetta).
Odpowiedzi
18.1.
Poprawna odpowiedź
BBDD, BBDd, BbDD, BbDd
Zasady oceniania
1 p. – za zapisanie wszystkich czterech poprawnych genotypów myszy o czarnej sierści. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
18.2.
Poprawna odpowiedź
Genotyp samicy: BbDd Genotyp samca: bbdd Krzyżówka: ♀ BD Bd bD bd ♂ BbDd Bbdd bbDd bbdd bd (czarne) (białe) (brązowe) (białe) Przykładowe rozwiązania Fenotypy potomstwa i ich stosunek liczbowy: • czarne, brązowe i białe w stosunku 1:1:2 • 25% czarnych, 25% brązowych, 50% białych • ¼ czarnych : ¼ brązowych : ½ białych
Zasady oceniania
2 p. – za podanie poprawnych genotypów osobników rodzicielskich i określenie fenotypów potomstwa oraz ich stosunku liczbowego na podstawie poprawnie wykonanej krzyżówki genetycznej. 1 p – za podanie poprawnych genotypów osobników rodzicielskich i wykonanie krzyżówki genetycznej, przy jednoczesnym błędnym określeniu stosunku liczbowego i rodzajów fenotypów potomstwa. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Uwagi
: • Uznaje się odpowiedzi, w których podano fenotypy potomstwa i ich stosunek liczbowy, mimo braku opisania fenotypów w krzyżówce. • Uznaje się odpowiedzi, w których krzyżówka genetyczna została zapisana w formie grafu, a nie – szachownicy Punnetta.