Zastosowania nieorganicznych
Nawozy naturalne i sztuczne
Nawozy mineralne i naturalne — skład, reakcje i skutki
Nawozy dostarczają roślinom przede wszystkim azotu, fosforu i potasu. Azotany są szybko dostępne, sole amonowe mogą być zatrzymywane przez kompleks sorpcyjny gleby, a mocznik musi ulec przemianom mikrobiologicznym.
Nawozy fosforowe zawierają fosforany o różnej rozpuszczalności. W kwaśnej lub zasadowej glebie fosfor może tworzyć trudno rozpuszczalne związki, dlatego samo zwiększenie dawki nie musi zwiększać pobierania przez rośliny.
Nawozy naturalne, np. obornik i kompost, dostarczają materii organicznej i składników uwalnianych stopniowo, ale ich skład jest mniej jednorodny. Nawozy mineralne mają precyzyjny skład i szybkie działanie, lecz łatwiej je przedawkować.
Nadmiar azotanów i fosforanów wymywany do wód powoduje eutrofizację. Rozwój glonów i późniejszy rozkład biomasy zużywają tlen, prowadząc do deficytu tlenowego.
- NH₄⁺ może zakwaszać glebę podczas nitryfikacji.
- NO₃⁻ jest ruchliwy i łatwo ulega wymywaniu.
- Dawka nawozu powinna wynikać z analizy gleby i zapotrzebowania roślin.
- Skład N–P–K na opakowaniu opisuje zawartość deklarowanych składników nawozowych.
Podstawa programowa: XI.6
Najczęstsze błędy
„Im więcej nawozu, tym szybszy i lepszy wzrost”
Poprawnie: Po przekroczeniu optimum zasolenie, toksyczność i zaburzenia odżywiania ograniczają wzrost oraz zwiększają straty do środowiska.
„Nawozy naturalne nie mogą zanieczyszczać wód”
Poprawnie: Także zawierają azot i fosfor; nieprawidłowe składowanie lub dawka prowadzą do wymywania.
Zadania z odpowiedziami
1. Mechanizm eutrofizacji
Wyjaśnij, dlaczego dopływ fosforanów może ostatecznie zmniejszyć stężenie O₂ w jeziorze.
- 1.Wskaż wzrost produkcji glonów.
- 2.Uwzględnij obumieranie biomasy.
- 3.Połącz rozkład tlenowy z zużyciem O₂.
Odpowiedź
Biogeny zwiększają zakwit, a rozkład obumarłej biomasy przez mikroorganizmy zużywa tlen, co może prowadzić do warunków beztlenowych.
2. Zadanie: Nawozy mineralne i naturalne — skład, reakcje i skutki
Rozwiąż zadanie lub uzasadnij właściwość związaną z częścią „Nawozy mineralne i naturalne — skład, reakcje i skutki”.
- 1.Zapisz cząstki, wzór albo równanie.
- 2.Uwzględnij warunki i bilans.
- 3.Podaj wynik lub wniosek wraz z uzasadnieniem.
Odpowiedź
Nawozy dostarczają roślinom przede wszystkim azotu, fosforu i potasu. Azotany są szybko dostępne, sole amonowe mogą być zatrzymywane przez kompleks sorpcyjny gleby, a mocznik musi ulec przemianom mikrobiologicznym. Nawozy fosforowe zawierają fosforany o różnej rozpuszczalności. W kwaśnej lub zasadowej glebie fosfor może tworzyć trudno rozpuszczalne związki, dlatego samo zwiększenie dawki nie musi zwiększać pobierania przez rośliny. NH₄⁺ może zakwaszać glebę podczas nitryfikacji. NO₃⁻ jest ruchliwy i łatwo ulega wymywaniu.
Podsumowanie
- NH₄⁺ może zakwaszać glebę podczas nitryfikacji.
- NO₃⁻ jest ruchliwy i łatwo ulega wymywaniu.
- Nawozy dostarczają roślinom przede wszystkim azotu, fosforu i potasu. Azotany są szybko dostępne, sole amonowe mogą być zatrzymywane przez kompleks sorpcyjny gleby, a mocznik musi ulec przemianom mikrobiologicznym.
Słownik pojęć
- Nitryfikacja
- Mikrobiologiczne utlenianie NH₄⁺ do azotynów i azotanów.
- Eutrofizacja
- Wzbogacenie wód w biogeny prowadzące do nadmiernej produkcji i deficytu tlenu.
- Kompleks sorpcyjny
- Cząstki gleby zatrzymujące wymiennie kationy składników pokarmowych.