Dział biologii

Komórka - matura z biologii

Budowa komórki, błony, organella, cykl komórkowy i podziały.

Na czym skupić pracę

Poniższe punkty porządkują najważniejsze umiejętności związane z tym działem. Nie są zamkniętą listą możliwych poleceń egzaminacyjnych.

budowa a funkcja organelli

transport bierny i aktywny

mitoza, mejoza i apoptoza

Jak pracować z działem

Przy pierwszym przejściu zachowaj kolejność lekcji, jeżeli tematy wynikają z siebie. Podczas powtórki możesz przejść bezpośrednio do słabego zagadnienia, a potem sprawdzić je zadaniem bez korzystania z notatki.

Zakres działu

lekcji i 21 przypisanych wymagań

Otwórz pełną podstawę

Wymagania przypisane do tego działu (21)

I.1.1 – przedstawia znaczenie biologiczne makroelementalow, w tym pierwiastków biogennych
I.1.2 – przedstawia znaczenie biologiczne wybranych mikroelementów (Fe, I, F)
I.1.3 – wyjaśnia rolę wody w życiu organizmów, z uwzględnieniem jej właściwości fizycznych i chemicznych
I.2.1 – przedstawia budowę węglowodanów (wiązania glikozydowe α, β); rozróżnia monosacharydy (glukoza, fruktoza, galaktoza, ryboza, deoksyryboza), disacharydy (sacharoza, laktoza, maltoza), polisacharydy (skrobia, glikogen, celuloza, chityna); określa znaczenie biologiczne; planuje i przeprowadza doświadczenie wykrywające skrobię
I.2.2 – przedstawia budowę białek (wiązania peptydowe); rozróżnia białka proste i złożone; opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-rzędową białek
I.2.2 – przedstawia wpływ czynników fizycznych i chemicznych na białko (koagulacja i denaturacja); określa biologiczne znaczenie białek (albuminy, globuliny, histony, kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina); przeprowadza obserwacje
I.2.3 – przedstawia budowę lipidów (wiązania estrowe); rozróżnia lipidy proste i złożone; przedstawia właściwości i znaczenie biologiczne lipidów
II.2 – wykazuje związek budowy błony komórkowej z pełnionymi przez nią funkcjami
II.3 – rozróżnia rodzaje transportu do i z komórki (dyfuzja prosta i wspomagana, transport aktywny, endocytoza i egzocytoza)
II.4 – wyjaśnia rolę błony i tonoplastu w procesach osmotycznych; planuje i przeprowadza doświadczenie osmotyczne; obserwacja plazmolizy
II.3 – transport aktywny, endocytoza i egzocytoza — mechanizmy i przykłady
II.8 – opisuje budowę mitochondriów i plastydów ze szczególnym uwzględnieniem chloroplastów; obserwacje mikroskopowe plastydów
II.9 – przedstawia argumenty za endosymbiotycznym pochodzeniem mitochondriów i chloroplastów
II.6 – opisuje budowę rybosomów, ich powstawanie i funkcję; lokalizacja w komórce
II.7 – przedstawia błony wewnątrzkomórkowe jako zintegrowany system strukturalno-funkcjonalny i ich rolę w kompartmentacji
II.11 – przedstawia znaczenie wakuoli w funkcjonowaniu komórki roślinnej
II.12 – przedstawia znaczenie cytoszkieletu w ruchu, transporcie wewnątrzkomórkowym, podziałach, stabilizacji; obserwacja ruchów cytoplazmy
II.1 – rozpoznaje elementy budowy komórki eukariotycznej na preparacie, mikrofotografii lub schemacie
II.10 – wykazuje związek budowy ściany komórkowej z pełnioną funkcją; wskazuje grupy organizmów, u których występuje
II.13 – wykazuje różnice w budowie komórki prokariotycznej i eukariotycznej
II.14 – wykazuje różnice w budowie komórki roślinnej, grzybowej i zwierzęcej

Lekcje w tym dziale

Każda pozycja prowadzi do osobnego materiału z teorią, zadaniami kontrolnymi i wymaganiami przypisanymi do tematu.

1Pierwiastki biogenne i właściwości wody 2Węglowodany — mono-, di- i polisacharydy 3Białka — aminokwasy, wiązania i struktury 4Białka — funkcje biologiczne i denaturacja 5Lipidy — tłuszcze, fosfolipidy i sterole 6Błona komórkowa — model płynnej mozaiki 7Transport bierny, osmoza i plazmoliza 8Transport aktywny, endocytoza i egzocytoza 9Mitochondria i chloroplasty (endosymbioza)10ER, aparat Golgiego, lizosomy i wakuole 11Porównanie: prokarioty, eukarionty, roślina, zwierzę

Źródła i odpowiedzialność redakcyjna

Zakres materiałów jest porównywany z podstawą programową i dokumentami egzaminacyjnymi. Biolchem nie przewiduje treści przyszłych arkuszy, a zadania autorskie nie są przedstawiane jako zadania CKE.

Autor i redakcja Polityka redakcyjna Zgłoś błąd