Biologia · 2017
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 15.
(1 pkt)(0–1) Komórki macierzyste to niewyspecjalizowane komórki, które mają olbrzymi potencjał do namnażania się oraz różnicowania się. Ze względu na pochodzenie dzielimy je na embrionalne komórki macierzyste oraz somatyczne komórki macierzyste. Somatyczne komórki macierzyste to niezróżnicowane komórki, które znajdują się wśród zróżnicowanych już komórek w tkance lub narządzie.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za podanie prawidłowego porównania – uwzględniającego totipotencjalność embrionalnych komórek macierzystych w blastocyście lub wytwarzanie różnych tkanek, w porównaniu z ograniczonymi możliwościami różnicowania się somatycznych komórek w szpiku kostnym lub wytwarzaniem tylko komórek krwi przez komórki szpiku kostnego. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub brak za odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania • Komórki w blastocyście są totipotencjalne – z nich mogą wykształcić się absolutnie wszystkie inne komórki, natomiast komórki macierzyste w szpiku kostnym są bardziej ukierunkowane – z nich powstają jedynie elementy morfotyczne krwi. • Komórki macierzyste w blastocyście mogą różnicować się na wiele rodzajów komórek, z których będą potem powstawać poszczególne typy tkanek, umożliwiając rozwój zarodka, natomiast komórki macierzyste szpiku kostnego różnicują się wyłącznie w krwinki, których jest tylko kilka rodzajów.