Biologia · 2018
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 9.
(4 pkt)Banany są bogatym źródłem składników mineralnych, witamin z grupy B, witaminy C oraz kwasu foliowego. Zawierają również dużo białka oraz węglowodanów, których zawartość jest znacznie wyższa niż w innych owocach. W niedojrzałych, zielonych owocach banana cukry występują głównie pod postacią skrobi, która w miarę dojrzewania owoców prawie w całości ulega rozkładowi na cukry proste. Wadą tych owoców jest to, że wykazują one stosunkowo krótką trwałość i dlatego przywozi się owoce niedojrzałe, które dojrzewają dopiero na miejscu ich przeznaczenia.
9.1. (0–2 pkt)
Określ, w jaki sposób można sprawdzić, czy w probówkach zawierających zawiesinę przygotowaną z całkowicie dojrzałego owocu banana jest jeszcze obecna skrobia (probówka 1.) i czy występują już cukry proste (probówka 2.). W odpowiedzi dla każdej z prób uwzględnij nazwę zastosowanego odczynnika i sposób odczytania wyniku. 1. probówka 1. – wykrywanie skrobi: ………………………………………………………..… 2. probówka 2. – wykrywanie cukrów prostych: …………………………………….…………
9.2. (0–1 pkt)
Podaj pełną nazwę tkanki roślinnej, w której są zmagazynowane węglowodany w owocach bananów.
Odpowiedzi
9.1.
Zasady oceniania
2 p. – za prawidłowe określenie sposobów sprawdzenia w dojrzałym owocu banana obecności skrobi i obecności cukrów prostych, uwzględniających podanie poprawnej nazwy odczynnika oraz prawidłowy sposób odczytania wyniku dla każdego z nich. 1 p. – za określenie sposobu sprawdzenia w dojrzałym owocu banana obecności: – tylko skrobi albo tylko cukrów prostych – uwzględniającego podanie poprawnej nazwy odczynnika i prawidłowy sposób odczytania wyniku. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania 1. probówka 1.: wykrywanie skrobi – do probówki z zawiesiną sporządzoną z dojrzałego owocu banana należy dodać odczynnik płyn Lugola (wodny roztwór jodu w jodku potasu). Pojawia się niebieskofioletowy kolor zawiesiny świadczący o obecności skrobi. 2. probówka 2.: wykrywanie cukrów prostych – do probówki z zawiesiną sporządzoną z dojrzałego owocu banana należy dodać odpowiedni odczynnik: płyn Fehlinga I i Fehlinga II / odczynnik Trommera Cu(OH)2 / odczynnik Benedicta, a następnie zawartość probówki podgrzać nad palnikiem. Po podgrzaniu pojawia się ceglastoczerwony kolor zawiesiny świadczący o obecności cukrów prostych. Uwaga: Uznaje się: użycie odczynnika Tollensa ale tylko dla fruktozy. Obserwację obecności osadu Cu2O dla odczynnika Trommera.
9.2.
Poprawna odpowiedź
miękisz spichrzowy Uwaga: W odpowiedzi powinna być pełna nazwa określająca rodzaj tkanki miękiszowej.
Zasady oceniania
1 p. – za podanie poprawnej nazwy tkanki. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
9.3.
Poprawna odpowiedź
D. 11