Biologia · 2019
Matura CKE czerwiec, PP (F‑2007)
Poziom podstawowy · Formuła 2007
Zadanie 16.
(2 pkt)(2 pkt) Odporność to zdolność organizmu do przeciwdziałania niekorzystnemu wpływowi patogenów przedostających się do jego wnętrza. Odporność można zwiększyć przez podawanie surowicy lub szczepionki. a) Uzupełnij tabelę przedstawiającą różnice między składem a sposobem działania szczepionki i surowicy – wpisz we właściwe komórki informacje wybrane spośród wymienionych. zawiera antygeny zawiera przeciwciała dostarcza organizmowi przeciwciała stymuluje wytwarzanie przeciwciał b) Wyjaśnij, dlaczego wykrywanie przeciwciał we krwi pacjenta może być wykorzystywane w diagnozowaniu, czy pacjent przeszedł daną chorobę zakaźną.
| Skład | Działanie | |
|---|---|---|
| szczepionka | ||
| surowica |
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich czterech komórek tabeli. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Skład Działanie Szczepionka zawiera antygeny stymuluje wytwarzanie przeciwciał Surowica zawiera przeciwciała dostarcza organizmowi przeciwciała b) (0–1) Tworzenie informacji Wyjaśnienie mechanizmów odporności. (III.2a., I.4b.8)
1 p. – za wyjaśnienie odnoszące się do specyficzności przeciwciał albo ich długotrwałego utrzymywania się w krwiobiegu. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
Wykrywanie przeciwciał może być wykorzystywane w diagnozowaniu, czy pacjent przeszedł chorobę zakaźną, ponieważ: • ich obecność świadczy o kontakcie badanej osoby z konkretnym antygenem / patogenem. • przeciwciała wytworzone w organizmie w odpowiedzi na określony antygen są specyficzne dla tego antygenu. • przeciwciała utrzymują się we krwi nawet długie lata po przebytym zakażeniu i mogą świadczyć o przebytej chorobie.