Biologia · 2019
Matura CKE czerwiec, PP (F‑2007)
Poziom podstawowy · Formuła 2007
Zadanie 26.
(3 pkt)(3 pkt) Anemia sierpowata jest wynikiem mutacji w genie β-globiny – polipeptydu wchodzącego w skład hemoglobiny. Hemoglobina zmieniona na skutek mutacji ma mniejsze powinowactwo do tlenu, a wypełnione nią krwinki czerwone są kształtu sierpowatego i mają tendencję do rozpadania się, co prowadzi do anemii. Choroba dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny. Heterozygoty – ludzie z jednym zmutowanym allelem a – mają we krwi sierpowate erytrocyty, ale nie prowadzi to do objawów anemii. Rodzicom niewykazującym objawów anemii urodziło się dziecko chore na anemię sierpowatą. a) Zapisz genotypy tych rodziców oraz wszystkie możliwe genotypy ich potomstwa. b) Zapisz krzyżówkę genetyczną (szachownicę Punnetta) i na jej podstawie określ prawdopodobieństwo, że kolejne dziecko tych rodziców będzie chore na anemię sierpowatą.
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia Tworzenie informacji jednogenowego – zapisanie genotypów rodziców i potomstwa. (III.2c., I.4c.16)
zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia Tworzenie informacji jednogenowego – zapisanie krzyżówki genetycznej i określenie prawdopodobieństwa. (III.2c., I.4c.16)
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne zapisanie genotypów rodziców i możliwych genotypów ich potomstwa. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Genotyp matki: Aa, Genotyp ojca: Aa Możliwe genotypy ich potomstwa: AA, Aa, aa b) (0–2)
2 p. – za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej i na jej podstawie poprawne określenie prawdopodobieństwa (25%) urodzenia się kolejnego dziecka chorego na anemię sierpowatą. 1 p. – za poprawne zapisanie tylko krzyżówki genetycznej. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź ♀ A a ♂ A AA Aa a Aa aa Prawdopodobieństwo, że kolejne dziecko będzie chore na anemię sierpowatą: 25 %.