Biologia · 2019
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 11.
(2 pkt)(2 pkt)
Określ, przez który z wymienionych typów włosowatych naczyń krwionośnych transport substancji jest najbardziej selektywny, a przez który – mogą przenikać związki wielkocząsteczkowe lub migrować całe komórki. W każdym przypadku odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji przedstawionych w tekście. 1. Najbardziej selektywny transport umożliwiają naczynia o ścianie ....................................... , ponieważ ...................................................................................................................................... 2. Związki wielkocząsteczkowe lub całe komórki mogą przenikać przez naczynia o ścianie ..................................................... , ponieważ ...............................................................
Odpowiedzi
Zasady oceniania
2 p. – za wskazanie naczyń włosowatych ciągłych – jako najbardziej selektywnych w transporcie substancji ze względu na udział transporterów białkowych i wskazanie naczyń zatokowych – jako najmniej selektywnych, wraz z uzasadnieniami odnoszącymi się do budowy obu rodzajów naczyń. 1 p. – za poprawne określenie roli jednego z naczyń wraz z uzasadnieniem. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
1. Najbardziej selektywny transport umożliwiają naczynia o ścianie ciągłej, ponieważ ich komórki ściśle do siebie przylegają / śródbłonek jest najbardziej szczelny i substancje mogą być transportowane jedynie przy udziale transporterów białkowych. 2. Związki wielkocząsteczkowe lub całe komórki mogą swobodnie przenikać przez naczynia o ścianie nieciągłej, ponieważ między komórkami znajdują się luki / przerwy / pory, a błona podstawna jest również nieciągła lub jej nie ma.