Biologia · 2019
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 22.
(2 pkt)(2 pkt) Astma oskrzelowa to choroba objawiająca się nawracającymi atakami silnego kaszlu wywołanymi zwężeniem dróg oddechowych (skurczem oskrzeli). W mięśniu sercowym i w mięśniach gładkich dróg oddechowych zlokalizowane są β-adrenoreceptory (receptory adrenaliny). Ich aktywacja powoduje rozszerzenie oskrzeli, a także przyśpiesza bicie serca i zwiększa siłę jego skurczu. Do leków stosowanych w leczeniu astmy należy salbutamol, który jest agonistą β-adrenoreceptorów, tzn. powoduje ich aktywację. Salbutamol może być podawany drogą doustną, np. w postaci syropu, lub drogą wziewną (inhalacje).
Odpowiedzi
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne uzasadnienie terapeutycznego działania salbutamolu w leczeniu astmatyków uwzględniające rozszerzenie oskrzeli i jego szybsze działanie oraz za uzasadnienie mniejszych skutków ubocznych przy podawaniu drogą wziewną, a nie – doustną. 1 p. – za poprawne uzasadnienie terapeutycznego działania salbutamolu w leczeniu astmy albo za uzasadnienie jego mniejszych skutków ubocznych przy poddawaniu drogą wziewną. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
1. Działanie terapeutyczne salbutamolu: • U chorych na astmę występuje skurcz oskrzeli, dlatego można stosować salbutamol, ponieważ rozszerza on oskrzela. • U chorych na astmę lek aktywuje β-adrenoreceptory, co powoduje rozszerzenie oskrzeli i w konsekwencji ułatwia astmatykom oddychanie. 2. Zmniejszenie skutków ubocznych działania salbutamolu: • Podawany drogą wziewną szybciej dociera do oskrzeli i może tam działać bezpośrednio. • Przyspiesza pracę serca, co może powodować np. nadciśnienie, dlatego lepiej nie podawać go drogą doustną.