Biologia · 2019
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 3.
(3 pkt)(3 pkt) Na schemacie przedstawiono strukturę i funkcjonowanie łańcucha oddechowego.
Odpowiedź P/F zachowano w układzie oryginalnego arkusza.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne przyporządkowanie lokalizacji kompleksów białkowych łańcucha oddechowego w komórce prokariotycznej i w komórce eukariotycznej. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Komórka: A. prokariotyczna – 2 B. eukariotyczna – 5 b) (0–1) Wykazanie związku między działaniem łańcucha Tworzenie informacji oddechowego w mitochondrium a mechanizmem syntezy ATP. (III.2a., I.4a.6)
1 p. – za wykazanie związku uwzględniającego rolę kompleksów białkowych łańcucha oddechowego w wytworzeniu gradientu stężeń protonów H+ w poprzek wewnętrznej błony mitochondrium warunkującego działanie syntazy ATP lub warunkującego syntezę ATP. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
1 p. – za prawidłową ocenę wszystkich trzech informacji. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1 – P, 2 – P, 3 – F;
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• Te trzy kompleksy pompują (transportują) jony H+ na drugą stronę błony / do przestrzeni międzybłonowej, wytwarzając w ten sposób gradient (elektrochemiczny) protonów, który umożliwia działanie syntazy ATP. • Z udziałem kompleksów białkowych I, III i IV zachodzi transport aktywny protonów / H+ do przestrzeni międzybłonowej, a powrót protonów z przestrzeni międzybłonowej do matriks warunkuje działanie syntazy ATP. • Przepływ elektronów przez te trzy kompleksy białkowe powoduje wypompowanie protonów z matriks mitochondrialnej i prowadzi do tworzenia się potencjału błonowego. Przepływ protonów z powrotem do matriks przez kanał w syntazie ATP umożliwia syntezę ATP. • Dzięki działalności kompleksów białkowych łańcucha oddechowego możliwe jest zachowanie właściwego gradientu protonów po obu stronach błony, co umożliwia syntezę ATP (z ADP). c) (0–1) Wyjaśnienie działania łańcucha oddechowego i mechanizmu Tworzenie informacji syntezy ATP. (III.2a., I.4a.6)