Biologia · 2021
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 3.
(3 pkt)Na schemacie w sposób uproszczony przedstawiono proces fosforylacji fotosyntetycznej. pierwotny akceptor elektronów przenośniki pierwotny elektronów akceptor przenośniki elektronów elektronów NADP+ ADP + Pi NADPH+H+ 2ē ATP 2ē P700 PSI P680 światło PSII światło H2O → ½O2 + 2ē + 2H+
3.1. (0–1 pkt)
Wybierz i zaznacz rodzaj fosforylacji fotosyntetycznej przedstawionej na schemacie. Odpowiedź uzasadnij.
3.2. (0–2 pkt)
Wymień dwa produkty procesu przedstawionego na schemacie, które łącznie są określane jako „siła asymilacyjna”, oraz podaj, na jakich etapach fazy fotosyntezy niezależnej od światła każdy z nich jest wykorzystywany.
Odpowiedzi
3.1.
Poprawna odpowiedź
A. fosforylacja cykliczna B. fosforylacja niecykliczna
Zasady oceniania
rozwiązań zadań I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający [...] przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne […].
1 pkt – za wybranie fosforylacji niecyklicznej oraz uzasadnienie odnoszące się do: 1) fotolizy wody, jako źródła elektronów, lub 2) NADP+ jako akceptora elektronów, lub 3) niecyklicznego transportu elektronów, lub 4) udziału fotosystemu II (PS II). 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• 1) Fotoliza wody dostarcza elektronów, które są transportowane przez łańcuch przenośników elektronów. • 2) Ostatecznym akceptorem elektronów jest NADP+. • 3) Elektron wybijany z fotosystemu pierwszego nie wraca z powrotem do tego fotosystemu. • 4) W tym procesie biorą udział oba rodzaje fotosystemów (PSI i PSII), w których wzbudzane są elektrony.
3.2.
Poprawna odpowiedź
1. ATP – etap redukcji i regeneracji; 2. NADPH + H+ – etap redukcji. Uwaga: Uznaje się odpowiedź „NADPH” zamiast „NADPH + H+”.
Zasady oceniania
2 pkt – za wymienienie obu składników siły asymilacyjnej (ATP i NADPH + H+) wraz ze wskazaniem etapów fazy niezależnej od światła, w których każdy z nich jest wykorzystywany. 1 pkt – za wymienienie obu składników siły asymilacyjnej (ATP i NADPH + H+), ale brak wskazania lub niepoprawne wskazanie etapów fazy niezależnej od światła, w których każdy z tych produktów jest wykorzystywany. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.