Biologia · 2022
Test diagnostyczny CKE grudzień, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 9.
(6 pkt)Skurczom serca człowieka towarzyszą zjawiska akustyczne nazywane tonami serca. Pierwszy, głośniejszy ton towarzyszy zamknięciu zastawek przedsionkowo-komorowych, a drugi, cichszy – zamknięciu zastawek aorty i pnia płucnego. Na wykresie przedstawiono zmiany ciśnienia krwi w lewym przedsionku serca, w lewej komorze serca oraz w aorcie podczas pojedynczego cyklu pracy serca. Literami A–D zaznaczono momenty otwierania się lub zamykania zastawek serca.
9.1. (0–2 pkt)
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. 1. W momencie oznaczonym na wykresie literą C ciśnienie w lewej komorze jest (niższe / wyższe) niż ciśnienie w aorcie, a zastawka aorty jest (otwarta / zamknięta). 2. W momencie oznaczonym na wykresie literą D ciśnienie w lewej komorze (spada poniżej / wzrasta powyżej) ciśnienia w lewym przedsionku, co jest przyczyną (otwarcia się / zamknięcia się) lewej zastawki przedsionkowo-komorowej.
9.2. (0–1 pkt)
W którym momencie spośród zaznaczonych na wykresie (A–D) powstaje pierwszy ton serca? Zapisz właściwą odpowiedź.
9.3. (0–1 pkt)
Podaj cechę budowy ściany aorty, która sprawia, że ciśnienie w aorcie utrzymuje się na stosunkowo wysokim poziomie, nawet gdy ciśnienie w lewej komorze spada prawie do zera.
Odpowiedzi
9.1.
Poprawna odpowiedź
1. W momencie oznaczonym na wykresie literą C ciśnienie w lewej komorze jest (niższe / wyższe) niż ciśnienie w aorcie, a zastawka aorty jest (otwarta / zamknięta). 2. W momencie oznaczonym na wykresie literą D ciśnienie w lewej komorze (spada poniżej / wzrasta powyżej) ciśnienia w lewym przedsionku, co jest przyczyną (otwarcia się / zamknięcia się) lewej zastawki przedsionkowo-komorowej.
Zasady oceniania
2 pkt – za podkreślenie czterech poprawnych wyrażeń. 1 pkt – za podkreślenie dwóch poprawnych wyrażeń w zdaniu 1. lub w zdaniu 2. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
9.2.
Poprawna odpowiedź
A
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne określenie momentu powstawania pierwszego tonu serca. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
9.3.
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne podanie cechy budowy ścian aorty związanej z występowaniem w ścianie tętnicy dużej ilości włókien elastynowych lub grubej warstwy mięśniowej (środkowej). 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania • W tętnicach występuje duża ilość tkanki łącznej sprężystej. • W ścianie tętnic występuje duża ilość włókien elastynowych (sprężystych). • W budowie tętnic dominuje tkanka łączna z dobrze wykształconymi włóknami sprężystymi. • W tętnicach jest mocno rozwinięta warstwa mięśniowa.