Biologia · 2024
Test diagnostyczny CKE grudzień, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 16.
(3 pkt)Na poniższej fotografii przedstawiono węża zbożowego (Pantherophis guttatus), mającego charakterystyczne ubarwienie ochronne w postaci pomarańczowych plam otoczonych szeroką czarną obwódką. Za takie ubarwienie odpowiadają dwa autosomalne geny zlokalizowane na różnych chromosomach: • gen A – determinuje wystąpienie pomarańczowego barwnika • gen B – odpowiada za wytworzenie czarnego barwnika. Recesywne allele tych genów w układzie homozygotycznym uniemożliwiają syntezę barwników (allel a – brak pomarańczowych plam, allel b – brak czarnej obwódki). Węże mogą mieć ubarwienie: • z pomarańczowymi plamami z czarnymi obwódkami – typ dziki • z pomarańczowymi plamami bez czarnych obwódek • z samymi czarnymi obwódkami bez pomarańczowego wypełnienia • albinotyczne.
16.1. (0–1 pkt)
Zapisz wszystkie możliwe genotypy węży o ubarwieniu typu dzikiego.
16.2. (0–2 pkt)
Zapisz krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie podaj oczekiwany stosunek fenotypowy potomstwa podwójnie heterozygotycznej samicy o ubarwieniu dzikim i albinotycznego samca. Zastosuj oznaczenia alleli podane w tekście.
Odpowiedzi
16.1.
Poprawna odpowiedź
AABB, AaBB, AaBb, AABb
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne zapisanie czterech możliwych genotypów. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
16.2.
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej oraz za poprawne podanie stosunku fenotypowego. 1 pkt – za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie Krzyżówka genetyczna: ♀ AaBb × ♂ aabb ♀ AB Ab aB ab ♂ ab AaBb Aabb aaBb aabb Stosunek fenotypowy: 1 : 1 : 1 : 1 / wszystkie cztery klasy fenotypowe w równych proporcjach