(2 pkt)
Rycyna jest jedną z najsilniejszych trucizn pochodzenia roślinnego. Białko to, występujące
w rączniku pospolitym (Ricinus communis), jest zbudowane z dwóch łańcuchów
polipeptydowych A i B, połączonych mostkiem dwusiarczkowym. Pierwszy z łańcuchów,
rycyna A, jest enzymem przeprowadzającym reakcję niszczącą rybosomy. Potrafi ich
zniszczyć nawet 1500 na minutę. Natomiast rycyna B łączy się z galaktozą (składnikiem
receptorów w błonie komórkowej) i powoduje, że błona się zapada, tworząc pęcherzyk
transportujący rycynę A do wnętrza komórki.
Z nasion rącznika otrzymuje się olej rycynowy, stosowany od stuleci jako lekarstwo
przeczyszczające oraz kosmetyk do pielęgnacji skóry i włosów. Procedura wytwarzania oleju
rycynowego z nasion rącznika związana jest z obróbką surowca w wysokiej temperaturze.
a) Wyjaśnij, uwzględniając działanie rycyny, w jaki sposób trucizna ta powoduje
degradację komórek.
b) Uzasadnij, dlaczego podczas wytwarzania oleju rycynowego stosuje się obróbkę
cieplną.
6
Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu
Materiał ćwiczeniowy z biologii 2012