Matura OKE Poznań, PR (F‑2007)

(3 pkt) W brodawkach korzeniowych roślin motylkowych (bobowatych) żyją bakterie z rodzaju Rhizobium, które mają zdolność wiązania azotu cząsteczkowego dzięki posiadaniu kompleksu enzymatycznego – nitrogenazy. Enzym ten jest jednak wrażliwy na tlen i dlatego wiązanie N2 możliwe jest przy niskim ciśnieniu parcjalnym O2. Specyficznym przykładem zależności pomiędzy rośliną a żyjącymi w jej korzeniach bakteriami jest, znajdujące się w brodawkach, białko leghemoglobina, która wiąże tlen, podobnie jak hemoglobina zwierząt. Niezwykłe jest to, że część białkowa leghemoglobiny jest produkowana przez roślinę, zaś część niebiałkowa – hem przez bakterie Rhizobium. a) Uzasadnij, że budowa leghemoglobiny świadczy o tym, iż przedstawiona zależność ma charakter symbiozy mutualistycznej. b) Wyjaśnij znaczenie białka leghemoglobiny dla procesu wiązania azotu przez bakterie Rhizobium. c) Wyjaśnij, dlaczego w celu zwiększenia efektywności plonów roślin uprawnych rolnicy wysiewają na polach rośliny motylkowe.