Matura OKE Poznań, PR (F‑2015)

(3 pkt) Denga to odmiana gorączki krwotocznej, którą wywołuje wirus przenoszony przez niektóre gatunki komarów z rodzaju Aedes. Ta groźna choroba występuje głównie w Azji, Afryce i Ameryce Środkowej. Według danych WHO, co roku odnotowywanych jest od 50 do 100 milionów przypadków zakażeń, a z roku na rok pojawiają się epidemie tej choroby, obejmujące coraz większe populacje ludzi. W 2012 roku, denga była najszybciej rozprzestrzeniającą się chorobą wirusową. Leczenie dengi jest głównie objawowe. Opracowana jak do tej pory szczepionka gwarantuje zaledwie 30% skuteczność. Aby zapobiegać rozprzestrzenianiu się choroby, prowadzi się osuszanie terenów oraz zwalcza komary za pomocą środków owadobójczych. Naukowcy podjęli próby genetycznej modyfikacji jednego z gatunków komara, będącego wektorem tego wirusa, tak by potomstwo zmodyfikowanych genetycznie osobników z niezmodyfikowanymi osobnikami nie było zdolne do przeżycia i dalszego rozmnażania. Pierwsze testy, przeprowadzone z użyciem tej metody w stanie Bahia w Brazylii, pozwoliły w ciągu pół roku zmniejszyć o 90% populację występujących tam komarów. a) Podaj możliwą przyczynę niskiej skuteczności szczepionek opracowanych przeciw wirusowi dengi. Odpowiedź uzasadnij. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu 7 Materiał ćwiczeniowy z biologii 2015 b) Uzasadnij, że ograniczanie liczebności komara z rodzaju Aedes przez zastosowanie osobników zmienionych genetycznie jest mniej szkodliwym dla środowiska sposobem walki z rozprzestrzenianiem się dengi niż stosowanie środków owadobójczych. c) Podaj inny przykład czynnika chorobotwórczego, który jest przenoszony przez komary i nazwę choroby, którą dany patogen wywołuje.