Biologia · 2017
Matura CKE maj, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 13.
(2 pkt)(2 pkt) Turkuć podjadek (Gryllotalpa gryllotalpa) jest owadem z rzędu prostoskrzydłych. Ryje w ziemi korytarze, którymi dociera do podziemnych części rośliny, będących jego głównym pokarmem. Na rysunku przedstawiono stadia rozwojowe turkucia podjadka.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za wskazanie cech budowy odnóży turkucia wskazujących jednoznacznie adaptację do kopania. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• Jest to rozwój z przeobrażeniem niezupełnym, ponieważ budowa larwy jest podobna do imago. • Przeobrażenie niezupełne, ponieważ larwy przypominają wyglądem postać dorosłą, ale są mniejsze. • Jest to hemimetabolia, ponieważ larwa przedstawiona na rysunku jest podobna do imago, ale nie ma skrzydeł. Uwaga: Dopuszcza się określenie: przeobrażenie niecałkowite, półprzeobrażenie. Nie uznaje się odpowiedzi: przeobrażenie niepełne, przeobrażenie częściowe, przeobrażenie pośrednie, przeobrażenie proste. b) (0–1) Wykazanie związku budowy odnóży krocznych owada z jego Wiadomości i rozumienie. trybem życia. (III.2a, I.2a.2)
• Odnóża pierwszej pary turkucia są duże i szerokie, co ułatwia kopanie tuneli w glebie. • Są masywne i mają kolce, co umożliwia turkuciowi drążenie korytarzy w ziemi. • Odnóża pierwszej pary turkucia są łopatkowate, co ułatwia rycie w podłożu. • Okazałe i spłaszczone odnóża grzebne pomagają w kopaniu tuneli. Uwaga: Uznaje się użycie określeń: „wyrostki”, „ząbki”, „haczyki”, „pazurki” zamiast „kolce”, oraz cechę „silne umięśnienie”. Nie uznaje się odpowiedzi „odnóża grzebne” bez odniesienia do ich cech budowy, ponieważ jest to jedynie wskazanie ich funkcji.