Biologia · 2017
Matura CKE maj, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 14.
(2 pkt)(2 pkt) U zwierząt bezkręgowych dość często spotyka się obojnactwo (hermafrodytyzm) – zjawisko występowania w ciele jednego osobnika jednocześnie żeńskich i męskich gruczołów rozrodczych. Obojnactwo szczególnie często występuje u bezkręgowców będących pasożytami wewnętrznymi. U zwierząt hermafrodytycznych najczęściej zachodzi zapłodnienie krzyżowe, rzadziej – samozapłodnienie (np. u tasiemca). Obupłciowość bardzo często występuje też u roślin, np. gametofity większości paproci mają zarówno plemnie, jak i rodnie.
Określ, czy potomstwo podanych poniżej organizmów powstałe w wyniku samozapłodnienia będzie zróżnicowane genetycznie. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do procesu powstawania gamet u tych gatunków. 1. Potomstwo tasiemca uzbrojonego: …………………………………………………………... 2. Potomstwo paproci narecznicy samczej: …………………………………………………….
Odpowiedzi
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne stwierdzenie, że potomstwo tasiemca uzbrojonego będzie zróżnicowane genetycznie, a potomstwo paproci narecznicy samczej nie będzie zróżnicowane genetycznie, wraz z uzasadnieniem odnoszącym się do istoty podziału komórkowego podczas wytwarzania gamet w danym przypadku. 1 p. – za poprawne określenie i uzasadnienie zróżnicowania genetycznego lub jego braku w odniesieniu tylko do jednego przykładu. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• 1. Potomstwo tasiemca uzbrojonego będzie zróżnicowane genetycznie, ponieważ gamety powstają w procesie mejozy, (a więc zmienność powstanie na skutek losowej segregacji chromosomów do gamet / procesu crossing-over). 2. Potomstwo paproci narecznicy samczej nie będzie zróżnicowane genetycznie, ponieważ gamety powstają w procesie mitozy, (a zatem są identyczne). • 1. Potomstwo tasiemca uzbrojonego będzie zróżnicowane genetycznie, ponieważ haploidalne gamety będą zawierać różne kombinacje alleli diploidalnego osobnika. 2. Potomstwo paproci narecznicy samczej będzie identyczne genetycznie, ponieważ gametofity są haploidalne i wytwarzają identyczne gamety.