Biologia · 2017
Matura CKE maj, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 4.
(2 pkt)(2 pkt) Mocznik wydalany przez wiele zwierząt lądowych (a także – przez człowieka) powstaje w cyklu mocznikowym. Poniżej zapisano sumaryczne równanie reakcji tego cyklu. CO2 + NH3+ 3ATP + kwas + 2H2O → CO(NH2)2 + 2ADP + 2Pi + AMP + PPi + kwas asparaginowy fumarowy
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za określenie anabolicznego charakteru przedstawionej reakcji wraz z prawidłowym uzasadnieniem odnoszącym się do zapotrzebowania energetycznego lub wzrostu stopnia złożoności produktu względem substratu. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
1 p. – za poprawne podanie znaczenia cyklu mocznikowego dla organizmu człowieka, uwzględniające przekształcenie toksycznego amoniaku w mocznik. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• Jest to reakcja syntezy, a zatem anaboliczna. • Jest to reakcja anaboliczna, ponieważ wymaga dostarczenia energii / ATP. • Jest to anabolizm – ze związków prostszych powstają związki bardziej złożone. Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi dotyczących wyższego poziomu energetycznego produktów niż substratów, ponieważ równanie reakcji nie uwzględnia bilansu cieplnego. b) (0–1) Określenie znaczenia cyklu mocznikowego dla funkcjonowania Wiadomości i rozumienie. organizmu człowieka. (I.4a.8)
• Dzięki powstawaniu mocznika organizm człowieka pozbywa się toksycznego produktu przemiany materii, jakim jest amoniak. • Cykl mocznikowy umożliwia powstawanie mniej toksycznego niż amoniak mocznika. • Cykl mocznikowy umożliwia powstawanie nietoksycznego dla organizmu człowieka mocznika z toksycznego amoniaku.