Biologia · 2019
Matura CKE maj, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 10.
(2 pkt)(2 pkt) Skrzyp polny (Equisetum arvense) jest uciążliwym chwastem na polach i w ogrodach. Wytwarza rozgałęziające się w glebie kłącza, z których wyrastają dwa rodzaje pędów: • letnie – zielone, rozgałęzione pędy asymilacyjne, • wiosenne – bezzieleniowe, jasnobrązowe pędy zarodnionośne, na których szczytach znajdują się kłosy zarodniowe, zbudowane z tarczowatych sporofili (liści zarodnionośnych). Na spodniej stronie sporofili tworzą się workowate zarodnie, w których po mejozie powstają zarodniki, opatrzone elaterami – krzyżującymi się taśmami, które wykonują ruchy higroskopijne, tzn. zwijają się i rozwijają w zależności od wilgotności środowiska. Zarodniki skrzypu są jednakowe morfologicznie, jednak różnią się fizjologicznie, ponieważ z jednych wyrastają przedrośla żeńskie, z innych – męskie. Przedrośla są łatkowate i samożywne. Na rysunku przedstawiono pęd asymilacyjny skrzypu polnego (1), pęd zarodnionośny (2), tarczowate liście zarodnionośne (3), pojedynczy zarodnik ze zwiniętymi elaterami (4) oraz kilka zarodników opatrzonych rozwiniętymi elaterami (5).
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne określenie ploidalności wszystkich czterech struktur. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź pęd zarodnionośny: 2n zarodnik: n przedrośle: n pęd asymilacyjny: 2n b) (0–1) Na podstawie przedstawionych informacji określenie Wiadomości i rozumienie sposobów rozmnażania się sporofitu skrzypu. (I.4a.9)
1 p. – za podanie dwóch sposobów rozmnażania się sporofitu skrzypu: za pomocą zarodników i wegetatywnie. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• 1. za pomocą zarodników 2. wegetatywnie lub • 1. przez zarodniki / spory 2. za pomocą kłączy
Uwagi
: Nie uznaje się samego określenia „bezpłciowo”, ponieważ sporofit jest pokoleniem rozmnażającym się wyłącznie bezpłciowo. Nie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się jedynie do wytwarzania pędu zarodnionośnego, kłosa zarodniowego, liści zarodnionośnych lub zarodni, bez odniesienia się do zarodników.