Biologia – Matura CKE maj, PR (F‑2007) – Zadanie 22 | Biolchem

Ładowanie…

Biologia – Matura CKE maj, PR (F‑2007) – Zadanie 22 | Biolchem

Zasady oceniania

1 p. – za zaznaczenie obu właściwych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź B 2. b) (0–1) Opisanie mechanizmu kontroli ekspresji informacji genetycznej Tworzenie informacji w przedstawionym na schemacie operonie tryptofanowym. (III.2a., I.4b.19)

1 p. – za poprawny opis, uwzględniający następujące etapy: (1) przyłączenie się cząsteczek tryptofanu do represora, (2) przyłączenie się aktywnego represora do operatora, (3) uniemożliwienie przyłączenia się polimerazy (RNA) lub zablokowanie transkrypcji genów szlaku syntezy tryptofanu. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

1 p. – za poprawne określenie skutku opisanej mutacji w postaci ciągłej transkrypcji genów kodujących enzymy szlaku syntezy tryptofanu. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi

• Jeżeli komórka ma odpowiednią ilość tryptofanu, to jego cząsteczki przyłączają się do nieaktywnego białka represorowego, co powoduje jego aktywację, dzięki czemu przyłącza się ono do operatora i blokuje transkrypcję genów szlaku syntezy tryptofanu. • Dochodzi do wyciszenia ekspresji genów szlaku syntezy tryptofanu, ponieważ tryptofan łączy się z białkiem represorowym, aktywując je, co powoduje przyłączenie się tego białka do operatora. • Represor aktywowany przez tryptofan łączy się z operatorem, blokując przyłączenie się polimerazy RNA.

• Represor nie będzie mógł być aktywowany – dojdzie do ciągłego wytwarzania mRNA kodującego enzymy szlaku produkcji tryptofanu. • Represor nie będzie mógł się przyłączyć do operatora, czego skutkiem będzie brak możliwości zatrzymania ekspresji genów szlaku syntezy tryptofanu. • Spowoduje to stałą transkrypcję genów trpA-trpE. • Dojdzie do konstytutywnej transkrypcji genów trpA-trpE. • Operon będzie stale aktywny.

Uwagi

: Uznaje się odpowiedzi odnoszące się w opisie etapu 3. do zahamowania ekspresji genów szlaku syntezy tryptofanu bez określenia, że dochodzi do tego na etapie transkrypcji. Nie uznaje się odpowiedzi niepełnych, np. uwzględniających jedynie przyłączenie się tryptofanu do białka represorowego i zablokowanie transkrypcji genów szlaku syntezy tryptofanu – bez opisania etapu 2. c) (0–1) Określenie wpływu mutacji na funkcjonowanie przedstawionego Tworzenie informacji na schemacie operonu tryptofanowego. (III.2a., I.4b.19)

: Uznaje się opisanie skutków mutacji jako: „stałą ekspresję genów szlaku syntezy tryptofanu”, „stałą transkrypcję ORF trpE-trpA” lub ”stałą ekspresję tego operonu”. Nie uznaje się odpowiedzi niepełnych, w których zdający nie odniósł się do funkcjonowania operonu, np. „Ta mutacja może spowodować, że tryptofan, mimo wystarczającej jego ilości w środowisku, będzie stale wytwarzany”.