Biologia · 2019
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
(2 pkt) Do najczęstszych mechanizmów molekularnych indukujących rozwój nowotworów zalicza się nieprawidłową ekspresję tzw. protoonkogenów oraz genów supresorowych.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Przyczyną nowotworów może być mutacja powodująca aktywację genów supresorowych. |
| 2 | Gen BRCA1 należy do genów supresorowych. |
| 3 | Prawidłowe białko BRCA1 inicjuje procesy prowadzące do raka piersi. |
1 p. – za poprawną ocenę wszystkich trzech informacji. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1. – F, 2. – P, 3. – F b) (0–1) Planowanie działań człowieka na rzecz własnego zdrowia. Tworzenie informacji (III.1a., I.4c.18)
1 p. – za poprawne wyjaśnienie uwzględniające wykrycie mutacji genu BRCA1, którą mogła odziedziczyć po matce / określenia nosicielstwa po matce mutacji genu BRCA1 oraz podjęcie badań w celu wczesnego wykrycia zmian nowotworowych lub zapoczątkowanie ich leczenia. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
• Takie badanie daje możliwość określenia, czy jest się nosicielem mutacji genu BRCA1, a w razie potwierdzenia nosicielstwa należy wykonywać odpowiednio często badania celem wczesnego wykrycia raka (i zwiększenia szansy jego wyleczenia). • Dlatego, że córka mogła odziedziczyć mutację i będzie miała większą skłonność do zachorowania na raka piersi, a w takim przypadku powinna częściej wykonywać badania profilaktyczne, np. mammografię. • Córka będzie mogła sprawdzić, czy odziedziczyła tę mutację i czy ma większe ryzyko, że zachoruje na raka piersi, a w takim przypadku powinna częściej się badać. • Te kobiety powinny wykonać badanie genetyczne dlatego, że matka chora na raka piersi miała mutację genu BRCA1, którą mogła odziedziczyć córka, a więc istnieje większe prawdopodobieństwo, że córka też może zachorować na raka piersi. Jeżeli potwierdzi się u niej nosicielstwo, powinna częściej badać się pod kątem wykrycia raka piersi.