Biologia · 2019
Matura CKE maj, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 24.
(3 pkt)(3 pkt) Dzwonek karpacki ma najczęściej kwiaty koloru niebieskiego, ale zdarzają się również odmiany o kwiatach białych. Niebieska barwa kwiatów tego gatunku jest warunkowana przez dominujące allele dwóch dopełniających się genów A i B, kodujących enzymy konieczne do wytworzenia niebieskiego barwnika. Allele a oraz b powstały w wyniku mutacji skutkującej utratą funkcji. Skrzyżowano rośliny tego dzwonka o kwiatach białych, pochodzące z różnych linii, i w F1 otrzymano wyłącznie rośliny o kwiatach niebieskich. Natomiast w wyniku krzyżówki tych niebiesko kwitnących roślin uzyskano w F2 rośliny o kwiatach niebieskich i białych w stosunku 9:7.
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
zadania genetycznego – określenie genotypów Tworzenie informacji w opisanej krzyżówce dwugenowej. (III.2b., I.4c.18)
zadania genetycznego – zapisanie dwugenowej Tworzenie informacji krzyżówki genetycznej i określenie stosunku liczbowego fenotypów potomstwa. (III.2b., I.4c.18)
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne zapisanie wszystkich sześciu możliwych genotypów. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Genotypy roślin o kwiatach białych (P): AAbb i aaBB lub aaBB i AAbb. Genotypy roślin o kwiatach niebieskich (F2): AABB, AaBb, AaBB, AABb. b) (0–2)
2 p. – za poprawnie wykonaną krzyżówkę genetyczną i podanie stosunku liczbowego uzyskanych fenotypów. 1 p. – za poprawnie wykonaną krzyżówkę genetyczną przy błędnym określeniu stosunku liczbowego uzyskanych fenotypów lub jego braku. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Krzyżówka: AB Ab aB ab AABb AAbb AaBb Aabb Ab (niebieskie) (białe) (niebieskie) (białe) lub AB Ab aB ab AaBB AaBb aaBB aaBb aB (niebieskie) (niebieskie) (białe) (białe) Stosunek liczbowy fenotypów wśród potomstwa: 1 : 1 (białych do niebieskich) Uwaga Uznaje się zapisy: „2:2” oraz „50% i 50%” jako stosunek liczbowy fenotypów.