Ładowanie…

Biologia – Matura CKE maj, PR (F‑2015) – Zadanie 8 | Biolchem

Biologia · 2019

Matura CKE maj, PR (F‑2015)

Poziom rozszerzony · Formuła 2015

Zadanie 8.

(3 pkt)

Protisty Budowa i funkcje komórki Rośliny Grzyby Sformułuj problem badawczy / hipotezę / wniosek Zamknięte Uzupełnij tabelę / schemat / wykres

Endofity to symbiotyczne grzyby, głównie workowce, żyjące wewnątrz liści lub innych organów wielu gatunków roślin. Badano wpływ endofitów na uszkodzenie liści kakaowca wywołane zakażeniem fitoftorą – pasożytniczym protistem z grupy lęgniowców. Przygotowano cztery grupy zestawów z siewkami kakaowca: dwie grupy badawcze (I–II) oraz dwie grupy kontrolne (III–IV). Po osiągnięciu odpowiedniego wzrostu roślin liście w zestawach badawczych (I i II) zakażono fitoftorą. Po określonym czasie sprawdzono stan liści siewek kakaowca we wszystkich czterech grupach. Wyniki doświadczenia przedstawiono w tabeli.

Zestaw	Siewki kakaowca		Skutki zakażenia kakaowca fitoftorą
	obecność endofitów	zakażenie fitoftorą	odsetek obumarłych liści	odsetek zniszczonej powierzchni żywych liści
I

8.1.

Zasady oceniania

1 p. – za sformułowanie wniosku uwzględniającego wpływ infekcji endofitem na zmniejszenie skutków zakażenia fitoftorą lub na zwiększenie odporności kakaowca na fitoftorę. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania • Endofity ograniczają uszkodzenie liści kakaowca przez fitoftorę. • Endofity zmniejszają objawy zakażenia liści kakaowca fitoftorą. • Endofity ograniczają rozległość uszkodzenia liści kakaowca przez fitoftorę. • Obecność endofitów w liściach kakaowca zmniejsza skutki ich zakażenia fitoftorą. • Symbiotyczne workowce zmniejszają odsetek liści kakaowca obumarłych na skutek zakażenia fitoftorą. • Kakaowiec zainfekowany endofitami wykazuje większą odporność na fitoftorę niż rośliny niezainfekowane.

Uwagi

: Nie uznaje się wniosków nieuprawnionych – odnoszących się do zwalczania fitoftory przez endofity lub do wydzielania przez nie substancji, które ją zwalczają, np. „Endofity dostarczają związków, które zwiększają odporność kakaowca na zakażenie fitoftorą.” Nie uznaje się opisu wyników doświadczenia zamiast wniosku dotyczącego wpływu endofitów, na uszkodzenie liści fitoftorą, np. „W próbie z endofitami jest mniejszy odsetek obumarłych liści i zniszczonej powierzchni żywych liści spowodowany zakażeniem fitoftorą”. Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, nieodnoszących się do fitoftory, a jedynie do pasożytów lub czynników chorobotwórczych, np. „Endofity w symbiozie z kakaowcem zapewniają mu większą odporność na czynniki chorobotwórcze”.

8.2.

Poprawna odpowiedź

Strzępki troficzne grzybni workowców są (haploidalne / diploidalne), powstają na nich lęgnie i plemnie, w których po (mitozie / mejozie) tworzą się liczne jądra komórkowe, łączące się po procesie płciowym w pary jąder sprzężonych. W zarodniach, po kariogamii i kolejnych podziałach, powstają zarodniki workowe, które są (mitosporami / mejosporami).

Zasady oceniania

1 p. – za podkreślenie trzech właściwych określeń. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

8.3.

Poprawna odpowiedź

C. Uwaga: Uznaje się odpowiedzi, w których zdający zakreślił rysunek zarodni workowej zamiast zaznaczyć literę C.

Zasady oceniania

1 p. – za wskazanie właściwego rysunku. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.