Biologia · 2020

Matura CKE maj, PR (F‑2007)

Poziom rozszerzony · Formuła 2007

Zadanie 15.

(2 pkt)

Kręgowce Skład organizmów Metody badawcze i doświadczenia Sformułuj problem badawczy / hipotezę / wniosek Uzupełnij tabelę / schemat / wykres Podaj i uzasadnij / wyjaśnij

Na podstawie: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt, Warszawa 2008. a) Na podstawie przedstawionych danych oceń, czy wniosek, że kloaka w takim samym stopniu jak gruczoły nosowe uczestniczy w usuwaniu nadmiaru soli, jest uprawniony. Odpowiedź uzasadnij. b) Wyjaśnij, dlaczego u ptaków morskich gruczoły nosowe są znacznie lepiej rozwinięte niż u ptaków lądowych. Czas [min] Wydalanie z nosa Wydalanie z kloaki Objętość wydzieliny [ml] Stężenie Na+ [mmol/l] Ilość Na+ [mmol] Objętość kałomoczu [ml] Stężenie Na+ [mmol/l] Ilość Na+ [mmol] 15 2,2 798 1,7 5,8 38 0,28 40 10,9 756 8,2 14,6 71 1,04 70 14,2 780 11,1 25,0 80 2,00 100 16,1 776 12,5 12,5 61 0,76 130 6,8 799 5,4 6,2 33 0,21 160 4,1 800 3,3 7,3 10 0,07 175 2,0 780 1,5 3,8 12 0,05 Ogółem 56,3 – 43,7 75,2 – 4,41

(2 pkt) Ptaki morskie mają silnie rozwinięte parzyste nosowe gruczoły solne, które przewodami łączą się z jamą nosową. Takie gruczoły występują także u większości ptaków lądowych, ale są bardzo małe. W tabeli zestawiono wyniki doświadczenia, w którym badano rolę gruczołów nosowych i kloaki w wydalaniu jonów Na+ u mewy siodłatej (Larus marinus). Badanie przeprowadzono w ciągu 175 minut od momentu podania do przewodu pokarmowego mewy 134 ml wody morskiej (prawie 1/10 masy ptaka). Stężenie jonów Na+ w wodzie morskiej wynosi ok. 500 mmol/l.

Odpowiedź:

Matura CKE maj, PR (F‑2007)

Zadanie 15.

Odpowiedzi

Zasady oceniania

Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi