Biologia · 2020
Matura CKE maj, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 32.
(2 pkt)(2 pkt) Przeprowadzono badania populacji gatunku jaszczurek Podarcis sicula żyjących na dwóch niewielkich wyspach chorwackich: Pod Kopište (A) i Pod Mrčaru (B). Wyspę A te zwierzęta zamieszkiwały od dawna, natomiast nie było ich na wyspie B aż do roku 1971 r., kiedy to przewieziono na nią pięć par jaszczurek. Badania przeprowadzone po 30 latach od zasiedlenia wyspy B wykazały, że populacja jaszczurek zwiększyła znacznie swoją liczebność, ale też jej osobniki znacząco odróżniały się wyglądem od jaszczurek z wyspy A (populacja wyjściowa). Przede wszystkim zwrócono uwagę na znacznie większe głowy – dłuższe i szersze, co wskazywać mogło na większą siłę szczęk. Na wykresie przedstawiono udział składników pokarmowych w diecie jaszczurek żyjących na obu wyspach. wyspa A wyspa B
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za określenie diety roślinnej jako prawdopodobnego czynnika ewolucyjnego wraz z uzasadnieniem odnoszącym się do wpływu takiej diety na budowę szczęk jaszczurek. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
1 p. – za prawidłowe określenie rodzaju specjacji jako allopatrycznej wraz z uzasadnieniem odnoszącym się do bariery geograficznej. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• Czynnikiem, który spowodował zmiany w budowie głowy jaszczurek, tworzących nową populację na wyspie B, była dieta roślinna. Dobór naturalny preferował osobniki o mocniejszych szczękach, ponieważ pokarm roślinny jest twardy ze względu na obecność celulozowych ścian komórkowych. • Zmiany w budowie głowy jaszczurek tworzących nową populację była większa dostępność pokarmu na wyspie B. Dobór naturalny preferował osobniki o dłuższych i szerszych szczękach, łatwiej rozcierających twardy, zawierający celulozę pokarm roślinny. b) (0−1) Na podstawie przedstawionych informacji określenie Tworzenie informacji i uzasadnienie rodzaju opisanej specjacji. (III. 3a., I.4b.26)
• Jest to specjacja allopatryczna, ponieważ występuje bariera geograficzna w postaci wód morskich, która uniemożliwia przepływ genów. • Specjacja allopatryczna, ponieważ obie populacje występują na różnych wyspach, co uniemożliwia przepływ genów.