Biologia · 2025
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 2.
(3 pkt)Plastydy to zróżnicowana pod względem budowy i funkcji grupa organellów roślinnych. Do plastydów zaliczamy m.in.: proplastydy, amyloplasty, etioplasty, chloroplasty oraz chromoplasty. Podczas rozwoju rośliny jedne formy plastydów mogą się przekształcać w inne formy plastydów. Poniżej przedstawiono mikrofotografie niewybarwionych tkanek roślinnych z widocznymi plastydami.
2.1. (0–2 pkt)
Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby w poprawny sposób opisywało przemiany plastydów. Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie nazwy plastydów oraz oznaczenia literowe mikrofotografii (A–C). Podczas dojrzewania owoców obecne w fotosyntetyzującej części owocu ................................. , widoczne na mikrofotografii .......... , mogą się przekształcać w .............................. – plastydy wypełnione karotenoidami, widoczne na mikrofotografii .......... .
2.2. (0–1 pkt)
Podaj jedną cechę budowy występującą u wszystkich pięciu form plastydów roślinnych wymienionych w tekście.
Odpowiedzi
2.1.
Poprawna odpowiedź
Podczas dojrzewania owoców obecne w fotosyntetyzującej część owocu chloroplasty, widoczne na mikrofotografii A, mogą się przekształcać w chromoplasty – plastydy wypełnione karotenoidami, widoczne na mikrofotografii B.
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawne uzupełnienie czterech luk. 1 pkt – za poprawne uzupełnienie trzech luk. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
2.2.
Zasady oceniania
1 pkt – za podanie jednej przykładowej wspólnej cechy budowy dla plastydów wymienionych w tekście. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• otoczenie dwiema błonami • oddzielenie od cytozolu błoną biologiczną • obecność rybosomów • kolisty DNA / obecność DNA / obecność materiału genetycznego • duża zawartość sulfolipidów i galaktolipidów w błonach przy małej zawartości fosfolipidów • wypełnienie macierzą / matrix / stromą Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do otoczenia plastydów błoną komórkową lub podwójną błoną.