Biologia · 2022
Arkusz pokazowy CKE marzec, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 12.
(3 pkt)Krzywica to choroba skutkująca zmianami w układzie kostnym, których przyczyną są zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej. W Wielkiej Brytanii w ciągu dwóch ostatnich dekad podwoiła się liczba dzieci hospitalizowanych z powodu krzywicy. Przyczyn zaczęto szukać w rozpowszechnianiu się niezdrowych nawyków żywieniowych, a także w mniejszej ilości czasu, jaką spędzają małe dzieci na świeżym powietrzu. Tymczasem klimatolodzy twierdzą, że może stać za tym obserwowany w Wielkiej Brytanii wyraźny wzrost zachmurzenia w ciepłej połowie roku.
12.1. (0–1 pkt)
Wykaż, że wzrost zachmurzenia w Wielkiej Brytanii może być przyczyną zwiększonej zachorowalności dzieci na krzywicę.
12.2. (0–2 pkt)
Podaj dwa przykłady nawyków żywieniowych będących czynnikami ryzyka krzywicy u dzieci.
Odpowiedzi
12.1.
Zasady oceniania
rozwiązań zadań
1 pkt – za poprawną odpowiedź, uwzględniającą ograniczenie skórnej syntezy prowitaminy D. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania • Wzrost zachmurzenia sprawia, że mniej promieniowania słonecznego dociera do skóry człowieka. W konsekwencji zmniejszona jest skórna synteza prowitaminy D. • Ograniczona ekspozycja na światło słoneczne w zakresie promieniowania UVB uniemożliwia wytworzenie w skórze człowieka dostatecznej ilości witaminy D. • Niewystarczająca ilość światła słonecznego powoduje, że ograniczeniu ulega skórna synteza prowitaminy D.
12.2.
Zasady oceniania
2 pkt – za dwa poprawne przykłady nawyków żywieniowych ograniczających podaż wapnia lub witaminy D. 1 pkt – za jeden poprawny przykład. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie 1. Wyłączenie produktów mlecznych z diety. 2. Ograniczenie spożywania tłuszczy. Arkusz pokazowy z egzaminu maturalnego z biologii