Chemia · 2022
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 1.
(4 pkt)Dwa pierwiastki należące do trzeciego okresu oznaczono umownie literami E i X. W atomie (w stanie podstawowym) każdego z tych pierwiastków tylko jeden elektron jest niesparowany. Pierwiastek E zwykle przyjmuje w związkach chemicznych jeden stopień utlenienia, wyższy niż +I, a pierwiastek X tworzy związki chemiczne, w których występuje na różnych stopniach utlenienia. Maksymalny stopień utlenienia pierwiastka E jest niższy niż maksymalny stopień utlenienia pierwiastka X.
1.1. (0–2 pkt)
Uzupełnij poniższą tabelę. Dla pierwiastków E i X napisz symbol chemiczny, numer grupy w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należą te pierwiastki. Pierwiastek Symbol pierwiastka Numer grupy Symbol bloku E X
1.2. (0–1 pkt)
Zapisz pełną konfigurację elektronową atomu w stanie podstawowym pierwiastka E – uwzględnij rozmieszczenie elektronów na podpowłokach.
1.3. (0–1 pkt)
Odpowiedzi
1.1.
Poprawna odpowiedź
Symbol Pierwiastek Numer grupy Symbol bloku pierwiastka E Al 13 p X Cl 17
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie całej tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli (dla jednego pierwiastka wpisanie jego symbolu, numeru grupy oraz symbolu bloku). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
1.2.
Poprawna odpowiedź
1s22s22p63s23p1 ALBO 1s 22s2p63s2p1
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie konfiguracji elektronowej atomu glinu uwzględniającej rozmieszczenie elektronów na podpowłokach. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
1.3.
Poprawna odpowiedź
Najniższy stopień utlenienia: –I ALBO –1 Najwyższy stopień utlenienia: (+)VII ALBO (+)7
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie najwyższego i najniższego stopnia utlenienia chloru w związkach chemicznych. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.