Zadania maturalne – Chemia

Ładowanie…

1.1. (0–1 pkt)

Uzupełnij tabelę. Wpisz dla pierwiastków A oraz Q: • symbol chemiczny • symbol bloku konfiguracyjnego.


	Symbol pierwiastka	Symbol bloku konfiguracyjnego
Pierwiastek A
Pierwiastek Q

1.2. (0–1 pkt)

Uzupełnij schemat tak, aby przedstawiał klatkowy (graficzny) zapis konfiguracji elektronowej jonu A2+ w stanie podstawowym. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbol podpowłoki. ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ 1s 2s 2p 3s 3p

Odpowiedź:

Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015

Zadanie 4.

(1 pkt)

Stechiometria Elektrony i układ okresowy Budowa atomu Chemia nieorganiczna Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zamknięte

(0–1) Na wykresie przedstawiono zmiany wartości pierwszej energii jonizacji – połączone odcinkami – wybranych pierwiastków uszeregowanych według rosnącej liczby atomowej.

Nr	Stwierdzenie	P	F
1	Tlen ma mniejszą wartość pierwszej energii jonizacji niż azot, ponieważ promień atomowy tlenu jest większy niż promień atomowy azotu.
2	Beryl ma wyższą wartość pierwszej energii jonizacji niż bor, ponieważ atom berylu ma całkowicie zapełnioną podpowłokę 2s, a atom boru uzyskuje taką konfigurację po odłączeniu jednego elektronu.

Odpowiedzi

Poprawna odpowiedź

Nr	Stwierdzenie	P	F
1	Tlen ma mniejszą wartość pierwszej energii jonizacji niż azot, ponieważ promień atomowy tlenu jest większy niż promień atomowy azotu.	✓	✓
2	Beryl ma wyższą wartość pierwszej energii jonizacji niż bor, ponieważ atom berylu ma całkowicie zapełnioną podpowłokę 2s, a atom boru uzyskuje taką konfigurację po odłączeniu jednego elektronu.	✓

Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015

Zadanie 7.

(2 pkt)

Kwasy, zasady i pH Wiązania chemiczne Roztwory i stężenia Chemia nieorganiczna Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zaprojektuj doświadczenie

Aby zidentyfikować cztery tlenki, zbadano ich wybrane właściwości fizyczne i chemiczne. Tlenki wybrano spośród poniższych związków. tlenek sodu tlenek cynku tlenek miedzi(II) tlenek krzemu(IV) tlenek fosforu(V) tlenek chromu(VI) Następnie przeprowadzono doświadczenie, w którym: • określono barwę poszczególnych tlenków • porcję każdego tlenku wprowadzono (osobno) do probówki z wodą, po czym zanurzono w niej uniwersalny papierek wskaźnikowy • tlenki, które nie uległy rozpuszczeniu w wodzie, poddano działaniu stężonego roztworu NaOH oraz kwasu solnego. Wyniki przeprowadzonego doświadczenia przedstawiono w tabeli.

7.1. (0–1 pkt)

Uzupełnij tabelę. Wpisz wzory chemiczne tlenków oznaczonych numerami 1., 2. i 4.

	Tlenek 1.	Tlenek 2.	Tlenek 4.
Wzór chemiczny

7.2. (0–1 pkt)

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji tlenku 3. z roztworem wodorotlenku sodu.

Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015

Zadanie 8.

(3 pkt)

Stechiometria Budowa atomu Kwasy, zasady i pH Wiązania chemiczne Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zamknięte

W tabeli zestawiono wartości standardowej entalpii tworzenia oraz wartości temperatury wrzenia wodorków pierwiastków grupy 17. pod ciśnieniem 1013 hPa. Te wodorki dobrze rozpuszczają się w wodzie, a ich wodne roztwory to kwasy fluorowcowodorowe.

	HF	HCl	HBr	HI
𝛥𝐻ᵒ, kJ ∙mol–1	– 273,3	– 92,3	– 36,3	26,5
𝑇 , °C w	20	– 85	– 67	– 35

8.1. (0–1 pkt)

Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Nr	Stwierdzenie	P	F
1	Wyższa temperatura wrzenia fluorowodoru niż pozostałych fluorowcowodorów jest wynikiem występowania wiązań wodorowych między cząsteczkami tego związku.
2	Moc kwasów HF, HCl, HBr i HI maleje ze wzrostem promienia atomowego fluorowca.

Odpowiedzi

8.1.

Poprawna odpowiedź

Nr	Stwierdzenie	P	F
1	Wyższa temperatura wrzenia fluorowodoru niż pozostałych fluorowcowodorów jest wynikiem występowania wiązań wodorowych między cząsteczkami tego związku.	✓	✓
2	Moc kwasów HF, HCl, HBr i HI maleje ze wzrostem promienia atomowego fluorowca.	✓

Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015

Zadanie 9.

(4 pkt)

Wiązania chemiczne Reakcje utleniania-redukcji Chemia nieorganiczna Chemia organiczna Oblicz

Nadtlenek sodu – Na2O2 – powstaje w wyniku spalania metalicznego sodu. Zawiera aniony nadtlenkowe O2 2– i wykazuje silne działanie utleniające. Pod wpływem tlenku węgla(IV) ulega dysproporcjonowaniu na tlen i anion tlenkowy, który z CO2 tworzy anion węglanowy. Taki proces wykorzystuje się do oczyszczania powietrza w okrętach podwodnych i w aparatach do oddychania. Potas, rubid i cez w wyniku spalania w tlenie tworzą ponadtlenki o wzorze ogólnym MeO2. Te związki zawierają jon ponadtlenkowy O2 –, uboższy o jeden elektron w porównaniu z jonem nadtlenkowym O2 2–.

9.1. (0–2 pkt)

• spalania metalicznego sodu w tlenie – reakcja 1. • nadtlenku sodu z tlenkiem węgla(IV) – reakcja 2. Reakcja 1. Reakcja 2.

Równanie / zapis:

9.2. (0–2 pkt)

Ponadtlenki są bardzo silnymi utleniaczami. Reagują energicznie z wodą, w wyniku czego tworzą przejściowy anion wodoronadtlenkowy HO2 –: 2O2 – + H2O → O2 + HO2 – + OH– Ten anion rozkłada się powoli, z wydzieleniem tlenu: 2HO2 – → 2OH– + O2

Wynik:

Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015

Zadanie 10.

(3 pkt)

Stechiometria Kwasy, zasady i pH Roztwory i stężenia Równowagi i kinetyka Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zaprojektuj doświadczenie Zamknięte

Amoniak można otrzymać w wyniku reakcji azotu z wodorem w podwyższonej temperaturze: N2 (g) + 3H2 (g) ⇄ 2NH3 (g) Δ𝐻 = –91,9 kJ Przeprowadzono doświadczenie, w którym do reaktora o stałej pojemności wprowadzono pewne ilości wodoru oraz azotu i pozostawiono mieszaninę do czasu ustalenia się stanu równowagi. Reaktor był izolowany termicznie – wymiana energii na sposób ciepła między reaktorem a otoczeniem była niemożliwa. Po ustaleniu się stanu równowagi temperatura w reaktorze wynosiła 240 °C. Po 40 minutach od ustalenia się stanu równowagi do układu wprowadzono dodatkową ilość jednego z substratów ogrzanego do temperatury 240 °C (wprowadzenie reagenta do układu początkowo nie spowodowało zmiany temperatury). W kolejnych minutach zarejestrowano zmiany stężeń wszystkich reagentów – patrz wykres. Zaobserwowano także powolną zmianę temperatury w reaktorze. 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Czas, min

Temperatura, ℃	0	20	40	60	80	100
Rozpuszczalność, g w 100 g wody	14	20	29	41	57	77

10.1. (0–1 pkt)

Zidentyfikuj reagenty A, B i C. Wpisz w odpowiednie miejsca wzory: N2, H2, NH3. A: …………………… B: ............................... C: ...................................

Odpowiedź:

10.2. (0–1 pkt)

Rozstrzygnij, czy temperatura w reaktorze między 𝟒𝟎. a 𝟖𝟎. minutą malała, czy – rosła. Uzasadnij odpowiedź.

Rozstrzygnięcie:Uzasadnienie:

10.3. (0–1 pkt)

Ochłodzenie układu reakcyjnego. TAK NIE Zwiększenie stężenia azotu. TAK NIE Zmniejszenie objętości układu reakcyjnego. TAK NIE W 80. minucie prowadzonego doświadczenia w układzie ustalił się stan równowagi dynamicznej, co oznacza, że szybkość reakcji tworzenia amoniaku jest taka sama jak szybkość reakcji do niej odwrotnej.

Odpowiedzi

1.1. (0–1 pkt)

1.2. (0–1 pkt)

1.1.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

1.2.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

Odpowiedzi

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

Odpowiedzi

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

Odpowiedzi

Poprawna odpowiedź

Odpowiedzi

Zasady oceniania

Odpowiedzi

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

7.1. (0–1 pkt)

7.2. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

7.1.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

7.2.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

8.1. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

8.1.

Poprawna odpowiedź

9.1. (0–2 pkt)

9.2. (0–2 pkt)

Odpowiedzi

9.1.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

9.2.

Zasady oceniania

10.1. (0–1 pkt)

10.2. (0–1 pkt)

10.3. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

10.1.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

10.2.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

10.3.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

Zasady oceniania

8.2. (0–1 pkt)

8.3. (0–1 pkt)

Zasady oceniania

8.2.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania

8.3.

Poprawna odpowiedź

Zasady oceniania