(0–1)
Tlen cząsteczkowy występuje naturalnie w postaci dwóch odmian alotropowych: ditlenu (O2)
i ozonu (O3). W warunkach normalnych do dwóch szklanych strzykawek wprowadzono: do
jednej 1,00 g ditlenu, a do drugiej 1,00 g ozonu.
Odpowiedzi
Uzupełnij zdania tak, aby powstały poprawne informacje. Wpisz w wyznaczone
miejsca oznaczenie literowe A–C.
Liczba atomów tlenu w próbce ditlenu jest ………….. liczba atomów tlenu w próbce ozonu.
Objętość próbki ditlenu jest …………… objętość próbki ozonu.
Gęstość próbki ditlenu jest …………… gęstość próbki ozonu.
Poprawna odpowiedź
Liczba atomów tlenu w próbce ditlenu jest C liczba atomów tlenu w próbce ozonu.
Objętość próbki ditlenu jest B objętość próbki ozonu.
Gęstość próbki ditlenu jest A gęstość próbki ozonu.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech zdań.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Transkrypcja grafiki: Rozpuszczalność soli w temperaturze 72 ℃: .............................. g w 100 g wody.
0
10
20
30
40
50
60
70
80
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
Rozpuszczalność soli, g w 100 g wody
Temperatura, °C
Narysuj krzywą rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie
w zakresie temperatury od 𝟎 °𝐂 do 𝟏𝟎𝟎 °𝐂. Odczytaj – w zaokrągleniu do jedności –
wartość rozpuszczalności tej soli w temperaturze 72 °𝐂.
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
80
wody 70
g 60
100
w 50
g
soli, 40
30
20
10 Rozpuszczalność
0
0 20 40 60 80 100
Temperatura, °C
Rozpuszczalność soli w temperaturze 72 °C: 50 ± 2 g w 100 g wody.
Uwaga: Wykres musi zawierać 6 punktów połączonych krzywą albo odcinkami (tworzyć
łamaną). Punkty na wykresie muszą być naniesione na przecięciu odpowiednich linii
siatki. Odczytana wartość rozpuszczalności musi być adekwatna do poprawnie
narysowanego wykresu.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wykonanie wykresu oraz odczytanie i napisanie rozpuszczalności
soli w podanej temperaturze.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
(0–1)
Zmieszano 100 cm3 roztworu AgNO3 o stężeniu 0,10 mol ∙ dm−3 i 50 cm3 roztworu
Na2S2O3 o takim samym stężeniu. Strącił się biały osad tiosiarczanu srebra(I), który szybko
zaczął żółknąć, a następnie zmienił barwę na czarną. Powstały osad odsączono.
Po dodaniu roztworu wodorotlenku baru do przesączu pojawił się biały osad. Stwierdzono,
że otrzymane stałe substancje to Ag2S (czarny osad) i BaSO4 (biały osad).
Napisz w formie jonowej równanie reakcji rozkładu tiosiarczanu srebra(I). Uwzględnij
udział wody w tym procesie.
(0–2)
Poli(alkohol winylowy) jest polimerem stosowanym m.in. do produkcji klejów i farb
emulsyjnych. Proces otrzymywania tego polimeru prowadzi się w dwóch etapach.
W pierwszym etapie powstaje poli(octan winylu). Jest to produkt polimeryzacji octanu winylu,
H3
C
C
O
O
CH
CH2
W drugim etapie poli(octan winylu) ulega hydrolizie wobec mocnych zasad.
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
Polimer PVAc Polimer PVA
CH2 CH
n𝑛 CH2 CH
O n𝑛
C CH3 OH
O
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne narysowanie wzorów dwóch polimerów.
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru jednego polimeru.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
(0–1)
Tlen cząsteczkowy występuje naturalnie w postaci dwóch odmian alotropowych: ditlenu (O2)
i ozonu (O3). W warunkach normalnych do dwóch szklanych strzykawek wprowadzono: do
jednej 1,00 g ditlenu, a do drugiej 1,00 g ozonu.
Uzupełnij zdania tak, aby powstały poprawne informacje. Wpisz w wyznaczone
miejsca oznaczenie literowe A–C.
Liczba atomów tlenu w próbce ditlenu jest ………….. liczba atomów tlenu w próbce ozonu.
Objętość próbki ditlenu jest …………….. objętość próbki ozonu.
Gęstość próbki ditlenu jest ……………… gęstość próbki ozonu.
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
Liczba atomów tlenu w próbce ditlenu jest C liczba atomów tlenu w próbce ozonu.
Objętość próbki ditlenu jest B objętość próbki ozonu.
Gęstość próbki ditlenu jest A gęstość próbki ozonu.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech zdań.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
(0–1)
Zmieszano 100 cm3 roztworu AgNO3 o stężeniu 0,10 mol ∙ dm−3 i 50 cm3 roztworu
Na2S2O3 o takim samym stężeniu. Strącił się biały osad tiosiarczanu srebra(I), który szybko
zaczął żółknąć, a następnie zmienił barwę na czarną. Powstały osad odsączono. Po dodaniu
roztworu wodorotlenku baru do przesączu pojawił się biały osad. Stwierdzono, że otrzymane
stałe substancje to Ag2S (czarny osad) i BaSO4 (biały osad).
Napisz w formie jonowej równanie reakcji rozkładu tiosiarczanu srebra(I). Uwzględnij
udział wody w tym procesie.
(0–2)
Poli(alkohol winylowy) jest polimerem stosowanym m.in. do produkcji klejów i farb
emulsyjnych. Proces otrzymywania tego polimeru prowadzi się w dwóch etapach.
W pierwszym etapie powstaje poli(octan winylu). Jest to produkt polimeryzacji octanu winylu,
H3
C
C
O
O
CH
CH2
W drugim etapie poli(octan winylu) ulega hydrolizie wobec mocnych zasad.
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
Polimer PVAc Polimer PVA
CH2 CH
n𝑛 CH2 CH
O n𝑛
C CH3 OH
O
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne narysowanie wzorów dwóch polimerów.
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru jednego polimeru.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Niektóre aldehydy w obecności mocnych zasad ulegają reakcji dysproporcjonowania,
prowadzącej do powstania alkoholu i soli kwasu karboksylowego. Dotyczy to związków,
których cząsteczki nie zawierają atomów wodoru związanych z atomem węgla połączonym
z grupą aldehydową – np. 2,2-dimetylopropanalu. Opisana reakcja z udziałem tego aldehydu
przebiega zgodnie z równaniem:
2CH3−C(CH3)2−CHO + KOH → CH3−C(CH3)2−CH2−OH + CH3−C(CH3)2−COOK
Jeżeli do reakcji użyje się mieszaniny dwóch aldehydów, na ogół powstaną cztery produkty:
dwa alkohole i sole dwóch kwasów. Wyjątek stanowią reakcje, w których jednym
z substratów jest metanal. Ma on na tyle silne właściwości redukujące, że w warunkach
reakcji utlenia się do kwasu (powstaje HCOOK), a drugi aldehyd wchodzący w skład
mieszaniny substratów redukuje się do alkoholu.
17.1. (0–1 pkt)
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) jednego z izomerycznych dimetylobutanali,
który nie ulega opisanej reakcji z KOH.
17.2. (0–1 pkt)
Zmieszano alkoholowe roztwory aldehydu benzoesowego (benzenokarboaldehydu) oraz
aldehydu mrówkowego (metanalu) i otrzymano ciekłą mieszaninę, w której alkohol był tylko
rozpuszczalnikiem. Następnie dodano wodorotlenek potasu.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie zachodzącej reakcji.
Odpowiedzi
17.1.
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnego wzoru izomeru dimetylobutanalu spełniającego warunek
zadania.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
CH3 CH3 O O
H3C C CH2 C ALBO H3C CH CH C
H H CH3 CH3
ALBO CH3 – C(CH3)2 – CH2– CHO ALBO CH3 – CH(CH3) – CH(CH3) – CHO
rozwiązań zadań
17.2.
Poprawna odpowiedź
CHO CH2OH
+ HCHO + OH + HCOO
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
(0–1)
Ketony, których cząsteczki zawierają grupę metylową związaną z karbonylowym atomem
węgla, ulegają tzw. reakcji haloformowej, czyli utlenieniu za pomocą jonów XO
–, gdzie X
może być chlorem, bromem lub jodem. Przebieg takiej reakcji z udziałem anionów
_
ClO
_
H+
R
C
CH3
R
COO
R
COOH
O
W pierwszym etapie procesu powstaje odpowiedni anion kwasu karboksylowego RCOO–
oraz haloform CHCl3 (chloroform).
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
H3C C CH C CH3
CH3 O
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) ketonu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
(0–1)
Pewien tripeptyd zbudowany z aminokwasów białkowych ma masę molową 249 g · mol‒1,
a w jego cząsteczce znajdują się jedna grupa –SH oraz jedna reszta aminokwasu, którego
cząsteczki są achiralne. Wiadomo też, że wolną grupę aminową ma reszta aminokwasu
o najmniejszej masie cząsteczkowej, a reszta aminokwasu o największej masie
cząsteczkowej ma wolną grupę karboksylową.
Napisz sekwencję opisanego tripeptydu za pomocą trzyliterowych kodów
aminokwasów.
…
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
Gly-Ala-Cys
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnej sekwencji tripeptydu za pomocą trzyliterowych kodów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.