Chemia · 2022
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 15.
(4 pkt)Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego: • do probówki z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu znajdującym się w probówce I dodano wodny roztwór jednej substancji z zestawu: NaOH, K2SO3, NaCl • do probówki z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu znajdującym się w probówce II dodano wodny roztwór jednej substancji z zestawu: MnSO4, K2SO4, HCl. Mimo że dodane substancje były różne, w obu probówkach zaobserwowano identyczne objawy zachodzących reakcji chemicznych.
15.1. (0–2 pkt)
Wybierz i zaznacz w podanych zestawach po jednym wzorze wybranych odczynników, których zastosowanie spowodowało identyczne objawy reakcji w probówkach I i II. Opisz zmiany świadczące o zajściu reakcji w probówkach I i II. NaOH (aq) / K2SO3 (aq) / NaCl (aq) MnSO4 (aq) / K2SO4 (aq) / HCl (aq) I II KMnO4 (aq)
15.2. (0–1 pkt)
Napisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania procesów utleniania i redukcji zachodzących podczas opisanego doświadczenia w probówce I.
15.3. (0–1 pkt)
Odpowiedzi
15.1.
Zasady oceniania
2 pkt – uzupełnienie schematu doświadczenia – poprawny wybór i zaznaczenie wzorów odczynników i poprawny opis obserwacji dla obu probówek. 1 pkt – uzupełnienie schematu doświadczenia – poprawny wybór i zaznaczenie wzorów odczynników i błędny opis obserwacji dla obu probówek. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź NaOH (aq) / K2SO3 (aq) / NaCl (aq) MnSO4 (aq) / K2SO4 (aq) / HCl (aq) I II KMnO4 (aq) (W obu probówkach fioletowy roztwór odbarwia się i) wydziela się brunatny osad.
15.2.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu utlenienia i równania procesu redukcji w probówce I. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Równanie procesu utleniania: SO32− + H2O → SO42− + 2H++ 2e− ALBO SO32− + 2OH− → SO42− + H2O + 2e− Równanie procesu redukcji: MnO4− + 2H2O + 3e− → MnO2 + 4OH− ALBO MnO4− + 4H+ + 3e− → MnO2 + 2H2O
15.3.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej sumarycznego równania reakcji w probówce II. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 3Mn2+ + 2MnO4− + 2H2O → 5MnO2 + 4H+