Chemia · 2023
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 18.
(3 pkt)Rozpuszczalność soli X w wodzie wzrasta ze wzrostem temperatury, co pokazują dane zamieszczone w poniższej tabeli.
| Temperatura, °C | 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Rozpuszczalność, g w 100 g wody | 5 | 12 | 26 | 47 | 71 | 96 |
18.1. (0–1 pkt)
Narysuj krzywą rozpuszczalności soli X w zakresie temperatury 𝟎 °𝐂– 𝟏𝟎𝟎 °𝐂 i odczytaj z niego wartość rozpuszczalności w temperaturze 𝟕𝟎 °𝐂. Rozpuszczalność soli X jest funkcją rosnącą w całym podanym zakresie temperatury.
18.2. (0–2 pkt)
Oblicz, ile gramów soli X wykrystalizowało, gdy z 𝟑𝟎𝟎 g roztworu nasyconego w temperaturze 𝟖𝟎 °𝐂 odparowała woda o masie 𝟐𝟓 g. Wynik podaj w zaokrągleniu do jedności.
Odpowiedzi
18.1.
Poprawna odpowiedź
100 90 80 wody 70 g 60 g/100 X, soli 50 40 30 Rozpuszczalność 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Temperatura, °C Rozpuszczalność soli X w temperaturze 70 °C: 59 1 g w 100 g wody Uwaga: Wykres musi zawierać 6 punktów połączonych krzywą albo odcinkami (tworzy łamaną). Punkty na wykresie muszą być naniesione na przecięciu odpowiednich linii siatki. Odczytana wartość rozpuszczalności musi być adekwatna do poprawnie narysowanego wykresu.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie wykresu i odczytanie wartości rozpuszczalności soli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
18.2.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy soli, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w gramach w zaokrągleniu do jedności. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy soli, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. LUB • podanie wyniku z niewłaściwą jednostką lub bez jednostki. ALBO 1 pkt – poprawne obliczenie masy soli w roztworze końcowym. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
rozwiązań zadań Przykładowe rozwiązanie 100 g wody –– 71 g soli –– 171 g roztworu xg soli –– 300 g roztworu x= 125 g soli początkowa masa wody = 300 g – 125 g = 175 g końcowa masa wody = 175 g – 25 g = 150 g 100 g wody –– 71 g soli 150 g wody –– yg soli y= 107 g masa soli, która wykrystalizowała = 125 g – 107 g = 18 g Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.