Chemia · 2023
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 27.
(4 pkt)Na schemacie przedstawiono dwie reakcje, oznaczone numerami 1. i 2. Organicznym produktem obu przemian jest związek A, a organicznymi substratami – związki D i E o wzorach sumarycznych podanych na schemacie. O związku D dodatkowo wiadomo, że występuje w postaci izomerów cis-trans. 1. 2. C4H8 H3 C CH CH2 CH3 C4H9Cl OH związek D związek A związek E
27.1. (0–2 pkt)
Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji 1. i 2. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych. Równanie reakcji 1.: Równanie reakcji 2.:
27.2. (0–2 pkt)
Uzupełnij zdania, tak aby poprawnie opisywały przebieg reakcji 1. i 2. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Reakcja 1. jest reakcją (substytucji / addycji / eliminacji), która zachodzi zgodnie z mechanizmem (elektrofilowym / rodnikowym / nukleofilowym). Katalizują ją jony (H+ / OH −). Reakcja 2. jest reakcją (substytucji / addycji / eliminacji), która zachodzi zgodnie z mechanizmem (elektrofilowym / rodnikowym / nukleofilowym).
Odpowiedzi
27.1.
Poprawna odpowiedź
Reakcja 1: (H+) H3C CH CH CH3 + H2O H3C CH2 CH CH3 OH Reakcja 2: (H2O) H3C CH2 CH CH3 + NaOH H3C CH2 CH CH3 + NaCl Cl OH Uwaga: Dopuszcza się użycie KOH jako substratu w reakcji 2.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie dwóch równań reakcji. 1 pkt – poprawne napisanie jednego równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
27.2.
Poprawna odpowiedź
Reakcja 1 jest reakcją (substytucji / addycji / eliminacji) biegnącą zgodnie z mechanizmem (elektrofilowym / rodnikowym / nukleofilowym). Katalizują ją jony (H+ / OH−). Reakcja 2 jest reakcją (substytucji / addycji / eliminacji) biegnącą zgodnie z mechanizmem (elektrofilowym / rodnikowym / nukleofilowym).
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie trzech zdań. 1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdania. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.