Chemia · 2025
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 16.
(3 pkt)Badano reakcje pewnej próbki metalicznego chromu z kwasem solnym w różnych warunkach. Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie: Cr warstwa oleju odtleniony HCl (aq) HCl (aq) Probówka 1. Probówka 2. W probówce 1. użyto odtlenionego kwasu solnego, czyli takiego, w którym praktycznie nie ma rozpuszczonego tlenu. Dodatkowo na powierzchni roztworu umieszczono warstwę oleju. W takich warunkach chrom reaguje zgodnie z równaniem: Cr + 2H+→ Cr2++ H2 Na poniższym schemacie przedstawiono roztwory otrzymane w probówkach 1. i 2. warstwa oleju niebieski roztwór zielony roztwór Probówka 1. Probówka 2.
16.1. (0–2 pkt)
Po całkowitym roztworzeniu chromu w probówce 1. usunięto warstwę oleju i zaobserwowano, że roztwór stopniowo zmieniał barwę, aż uzyskał kolor taki sam jak kolor roztworu w probówce 2. Podczas stopniowej zmiany barwy nie obserwowano wydzielania gazu.
Uzupełnij równanie reakcji. Napisz: • wzór brakującego reagenta • odpowiednie współczynniki stechiometryczne. ….. Cr2+ + ….. ….. + ….. H+ → ….. Cr3+ + ….. H2O
16.2. (0–1 pkt)
Procesy utleniania i redukcji zachodzące w probówce 2. można w uproszczeniu opisać równanie procesu redukcji: 6H+ + O2 + 6e– → H2 + 2H2O równanie procesu utleniania: Cr → Cr3+ + 3e–
Napisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji zachodzącej w probówce 2.
Odpowiedzi
16.1.
Poprawna odpowiedź
4Cr2+ + O2 + 4H+ → 4Cr3+ + 2H2O
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz dobranie poprawnych współczynników stechiometrycznych. 1 pkt – poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz błędne dobranie albo brak współczynników stechiometrycznych. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
16.2.
Poprawna odpowiedź
2Cr + 6H++ O2 → 2Cr3++ H2 + 2H2O
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej sumarycznego równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.