Matura CKE maj, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Ładowanie…
(0–1) Detergenty są składnikami powszechnie używanych środków czyszczących i piorących. Wśród stosowanych obecnie detergentów można wyróżnić detergenty kationowe i anionowe. Przykładem detergentu anionowego jest związek o wzorze CH3‒(CH2)10‒CH2‒OSO3− Na+ Można go otrzymać w reakcji estryfikacji z udziałem alkoholu o długim prostym łańcuchu węglowym i odpowiedniego kwasu. Tak uzyskany ester poddaje się reakcji z wodorotlenkiem sodu, w wyniku czego otrzymuje się środek powierzchniowo czynny, który – podobnie jak mydła – zawiera dwa fragmenty: niepolarny i polarny.
Podaj wzory sumaryczne alkoholu i kwasu nieorganicznego, których należy użyć w opisanym procesie otrzymania tego detergentu. 21. 22. 23. 24. 2 1 1 1 1
1 p. – za poprawne podanie wzoru alkoholu i wzoru kwasu. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór sumaryczny alkoholu: C12H26O lub C12H25OH Uwaga: Podanie wzoru CH3‒(CH2)10‒CH2‒OH należy uznać za poprawne. Wzór sumaryczny kwasu nieorganicznego: H2SO4
Matura CKE maj, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–1)
Podaj, jaką funkcję (utleniacza czy reduktora) pełni jod w reakcji z kwasem askorbinowym. Napisz, na jaki kolor zabarwi się mieszanina reakcyjna w punkcie końcowym miareczkowania. Jod w reakcji z kwasem pełni funkcję ......................................................................................... Pod wpływem jodu skrobia zabarwi się na .................................................................................
1 p. – za poprawne podanie funkcji jodu oraz poprawne podanie barwy wskaźnika. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Jod w reakcji z kwasem pełni funkcję utleniacza. Pod wpływem jodu skrobia zabarwi się na ciemnoniebiesko lub niebiesko lub granatowo lub czarno. Uwaga: Barwa: fioletowa lub ciemnofioletowa, lub fioletowogranatowa, lub inna wskazująca na fioletowy odcień jest błędna.
Matura CKE maj, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–1) Aminokwasy białkowe są α-aminokwasami, co znaczy, że w ich cząsteczkach jedna para grup funkcyjnych: aminowej i karboksylowej, jest połączona z tym samym atomem węgla. α-Aminokwasy można otrzymać z kwasów karboksylowych w syntezie, której przebieg zilustrowano na schemacie. 1. Br 2 , PBr 3 nadmiar NH 3 R–CH2–COOH ⎯⎯⎯⎯⎯→ R–CHBr–COOH ⎯⎯⎯⎯⎯→ R–CH(NH2)–COOH 2. H 2 O
1 p. – za poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) i poprawne ułożenie nazwy systematycznej kwasu. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór półstrukturalny kwasu: CH3–CH(CH3)–CH2–CH2–COOH Nazwa systematyczna bromopochodnej: kwas 2-bromo-4-metylopentanowy