Biologia · 2020
Matura CKE lipiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 7.
(3 pkt)Żyto zwyczajne jest rośliną uprawną, należy do gromady okrytonasiennych i klasy jednoliściennych. W tabeli przedstawiono średnie wyniki pomiarów dotyczące systemu korzeniowego 4-miesięcznej rośliny żyta zwyczajnego, rosnącej pojedynczo w skrzyni.
| Badane parametry | Wartość |
|---|---|
| Powierzchnia całego systemu korzeniowego (wraz z włośnikami) | 639 m2 |
| Całkowita powierzchnia włośników | 432 m2 |
| Długość całego systemu korzeniowego (bez włośników) | 622 km |
| Łączna długość włośników | 10 620 km |
7.1. (0–1 pkt)
Określ, od którego z parametrów przedstawionych w tabeli zależy pobieranie przez roślinę wody z gleby. Odpowiedź uzasadnij.
7.2. (0–1 pkt)
Na rysunkach A i B przedstawiono dwa rodzaje systemów korzeniowych roślin.
Odpowiedzi
7.1.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne określenie cechy, jaką jest (duża) całkowita powierzchnia włośników lub łączna długość włośników warunkujących zwiększenie powierzchni wchłaniania wody z podłoża – odnoszące się do zwiększenia powierzchni chłonnej korzenia lub efektywności pobierania wody. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania Całkowita powierzchnia włośników zwiększa powierzchnię wchłaniania wody przez korzenie. Duża całkowita powierzchnia włośników zwiększa powierzchnię, przez którą zachodzi napływ wody do korzenia. Ponieważ im większa całkowita powierzchnia włośników, tym więcej wody pobiera ta roślina. .
Uwagi
: Uznaje się opisowe podanie cechy, wynikającej z analizy danych zebranych w tabeli, np. dotyczącej udziału powierzchni włośników w powierzchni całego systemu korzeniowego”. Uznaje się odpowiedź odnoszącą się tylko do „powierzchni włośników” zamiast do „całkowitej powierzchni włośników”
7.2.
Zasady oceniania
1 p. – za wskazanie schematu B, wraz z poprawnym uzasadnieniem odnoszącym się do cechy systemu korzeniowego wiązkowego i wskazanie, że żyto należy do roślin jednoliściennych. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania B, ponieważ żyto należy do roślin jednoliściennych, dla których typowym systemem korzeniowym jest system wiązkowy. B, ponieważ system korzeniowy przedstawiony na tym schemacie cechuje się brakiem korzenia głównego, co jest typowe dla roślin jednoliściennych, do których należy żyto. B, ponieważ żyto jako roślina jednoliścienna posiada system korzeniowy składający się z wielu równorzędnych, podobnej grubości, korzeni, rozchodzących się od podstawy łodygi. B, ponieważ na A przedstawiono system korzeniowy palowy, charakterystyczny dla dwuliściennych, a żyto należy do jednoliściennych.