Biologia · 2017
Matura CKE maj, PR (F‑2007)
Poziom rozszerzony · Formuła 2007
Zadanie 2.
(2 pkt)(2 pkt) Umieszczenie żywej komórki w roztworze hipotonicznym skutkuje stopniowym napływem do jej wnętrza wody, co powoduje zwiększanie się objętości komórki i w efekcie może prowadzić do jej pęknięcia. a) Podaj, jakich komórek – roślinnych czy zwierzęcych – dotyczy ten opis. Odpowiedź
uzasadnij, odwołując się do zjawiska zachodzącego w tych komórkach i do ich budowy. b) Określ konsekwencje umieszczenia komórki roślinnej w roztworze hipertonicznym.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za wskazanie komórki zwierzęcej i poprawne uzasadnienie, odnoszące się do braku ściany komórkowej w tym rodzaju komórek, czyli braku ochrony komórek przed pęknięciem w przypadku napływu wody do komórki. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
1 p. – za poprawną odpowiedź, odnoszącą się w sposób pośredni lub bezpośredni do plazmolizy. 0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• Zwierzęca, ponieważ pęka pod wpływem napływu wody, gdyż jest otoczona tylko błoną komórkową. • Jest to komórka zwierzęca – otoczona jest wyłącznie błoną komórkową, a w wyniku osmotycznego napływu wody do wnętrza komórki powiększa się jej objętość. • Opis dotyczy komórek zwierzęcych, ponieważ komórka ta nie ma ściany komórkowej i dlatego wskutek nadmiernego napływu wody do jej wnętrza komórka pęka. • Jest to komórka zwierzęca, ponieważ w tym przypadku wzrost ciśnienia spowodowany osmotycznym napływem wody rozerwie błonę komórkową, z uwagi na brak ściany komórkowej. b) (0–1) Określenie skutków umieszczenia komórki roślinnej Tworzenie informacji. w roztworze hipertonicznym. (III.2a, I.4a.1)
• Z komórki roślinnej umieszczonej w roztworze hipertonicznym odpływa woda i wskutek tego protoplast odstaje od ściany komórkowej. • Na skutek osmotycznego odpływu wody z komórki dojdzie do plazmolizy.