Biologia · 2020
Matura CKE maj, PP (F‑2007)
Poziom podstawowy · Formuła 2007
Zadanie 11.
(2 pkt)(2 pkt) Aspiracyjne, tzw. zachłystowe, zapalenie płuc to rodzaj infekcji płucnej, który jest wywoływany przez przedostanie się obcej substancji, zwykle treści żołądkowej, do płuc. Jej zaleganie doprowadza do rozwoju bakterii tlenowych i beztlenowych atakujących płuca. Często spotykane jest ono u chorych w podeszłym wieku, np. długotrwale przebywających w pozycji leżącej, z zaburzeniami świadomości czy połykania. Na rysunku przedstawiono fragment dróg oddechowych człowieka z uwzględnieniem tchawicy i odchodzących od niej oskrzeli głównych, które różnią się grubością i długością.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wykazanie związku między budową oskrzeli a częstością stanów zapalnych płuc, uwzględniające szerokość i długość oskrzeli oraz ich funkcję. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
1 p. – za podanie prawidłowej nazwy wskazanego narządu dróg oddechowych i określenie jego funkcji. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
• Stany zapalne częściej występują w płucu prawym niż w lewym, ponieważ oskrzele prawe jest szersze i krótsze niż lewe, co powoduje, że przechodzące przez nie powietrze jest w mniejszym stopniu oczyszczone z bakterii wywołujących stany zapalne płuc. • Oskrzele prawe jest szersze i krótsze niż lewe, co powoduje, że pokarm może łatwiej dostać się do tego oskrzela, a jego zaleganie sprzyja rozwojowi bakterii wywołujących stany zapalne płuc. b) (0–1) Rozpoznanie na schemacie układu oddechowego Wiadomości i rozumienie wskazanego narządu i określenie jego funkcji. (I.1a,c.1)
• krtań – wytwarzanie dźwięków; • krtań – transport powietrza; • krtań – zabezpiecza drogi oddechowe przed dostaniem się do nich pokarmu z gardła.