Biologia · 2020
Matura CKE maj, PP (F‑2007)
Poziom podstawowy · Formuła 2007
Zadanie 19.
(2 pkt)(2 pkt) Kod genetyczny to reguła, według której informacja genetyczna zapisana w sekwencji nukleotydów jest tłumaczona na sekwencję aminokwasów w białku. Jedną z cech kodu genetycznego jest możliwość zapisania jednego aminokwasu za pomocą różnych kodonów. a) Określ, na którym etapie ekspresji informacji genetycznej – transkrypcji czy translacji – komórka bezpośrednio wykorzystuje kod genetyczny. Odpowiedź
uzasadnij. b) Podaj nazwę cechy kodu genetycznego opisanej w tekście i wykaż jej znaczenie dla zmniejszenia szkodliwych skutków mutacji zachodzących w materiale genetycznym.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
1 p. – za podanie prawidłowego etapu ekspresji informacji genetycznej oraz poprawne uzasadnienie uwzględniające wykorzystanie kodu genetycznego. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Kod genetyczny jest wykorzystywany na etapie translacji, ponieważ na tym etapie następuje łączenie aminokwasów w określonej kolejności, zakodowanej w sekwencji nukleotydów.
rozwiązań zadań b) (0–1) Wykazanie związku między właściwościami kodu Tworzenie informacji genetycznego a zmniejszeniem szkodliwych skutków mutacji. (III.2a., I.4c.14,15)
1 p. – za podanie poprawnej nazwy cechy kodu genetycznego oraz wykazanie, że cecha ta umożliwia zminimalizowanie szkodliwych skutków mutacji. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Cecha kodu: zdegenerowany
Dopuszczalne / przykładowe odpowiedzi
: • Cecha ta umożliwia zminimalizowanie skutków mutacji, ponieważ mimo zmienionej sekwencji zasad w DNA kolejność aminokwasów w białku nie zostaje zmieniona. • Cecha ta umożliwia występowanie zmian sekwencji zasad DNA bez naruszenia sekwencji aminokwasowej białka.