Chemia · 2019
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 14.
(2 pkt)(0–2) Próbkę stałego chlorku sodu o masie 7,5 g poddano działaniu stężonego kwasu siarkowego(VI). I NaCl + H2SO4 → HCl + NaHSO4 Tę reakcję prowadzono aż do całkowitego zużycia chlorku sodu. Otrzymany w tej reakcji chlorowodór zebrano, rozpuszczono w wodzie i poddano działaniu tlenku manganu(IV), II 4HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O Powstały w tej przemianie chlor wprowadzono do wodnego roztworu jodku potasu i otrzymano 6,35 grama jodu zgodnie z równaniem: III 2KI + Cl2 → 2KCl + I2
Oblicz wydajność przemiany II, jeżeli przemiany I i III zaszły z wydajnością równą 100%.
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
I I NaCl + H2SO4 → HCl + NaHSO4 58,5 g NaCl ––– 36,5 g HCl 7,5 g NaCl ––– x x = 4,68 g HCl III 2KI + Cl2 → 2KCl + I2 71 g Cl2 ––– 254 g I2 y ––– 6,35 g I2 y = 1,775 g Cl2 II 4HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O 4·36,5 g HCl ––– 71 g Cl2 4,68 g HCl ––– z z = 2,276 g Cl2 2,276 g Cl2 ––– 100% 1,775 g Cl2 ––– w w ≈78% lub w ≈ 0,78
II I NaCl + H2SO4 → HCl + NaHSO4 58,5 g NaCl ––– 1 mol HCl 7,5 g NaCl ––– x x = 0,128 mola HCl III 2KI + Cl2 → 2KCl + I2 ,635 g n = −1 = ,0 025 mola jodu 254 g ⋅ mol 0,025 mola chloru ← 0,025 mola jodu II 4HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O 4 mole HCl ––– 1 mol Cl2 0,128 mola HCl ––– y y = 0,032 mola Cl2 0,032 mola Cl2 ––– 100% 0,025 mola Cl2 ––– w w ≈78% lub w ≈ 0,78
Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku. 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. – podanie wyniku z błędną jednostką. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązania