Arkusz maturalny
Wśród sztucznych przemian jądrowych można wyróżnić reakcje, które są następstwem bombardowania stabilnych jąder nukleonami. Poniżej przedstawiono równanie takiej reakcji (przemiana I), a drugą – opisano schematem (przemiana II). przemiana I 6 3 Li + 1 1 p → 2 3 He + 4 2 He przemiana II 17 35 Cl + 0 1 n → 35 Z X + 1 1 p , gdzie Z oznacza liczbę atomową pierwiastka X.
Uzupełnij poniższą tabelę – wpisz symbol chemiczny pierwiastka X, symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy pierwiastek X, liczbę elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka X oraz najniższy stopień utlenienia, który przyjmuje ten pierwiastek w związkach chemicznych. Symbol pierwiastka Symbol bloku Liczba elektronów walencyjnych Najniższy stopień utlenienia
Elektrony w atomie mogą absorbować energię i zajmować wyższe poziomy energetyczne. Atom może znaleźć się wtedy w takim stanie wzbudzonym, w którym wszystkie elektrony podpowłok walencyjnych będą niesparowane.
Uzupełnij poniższe schematy, tak aby przedstawiały zapis konfiguracji elektronowej atomu pierwiastka X w stanie podstawowym oraz w stanie wzbudzonym, w którym wszystkie elektrony walencyjne są niesparowane i należą do powłoki trzeciej. Konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ 1s 2s 2p 3s 3p 3d Konfiguracja elektronowa w stanie wzbudzonym ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ 1s 2s 2p 3s 3p 3d
Obliczenia:
Oblicz, ile miligramów obu izotopów helu powstałoby łącznie ze 100 miligramów izotopu litu 6 3 Li w wyniku przemiany I, gdyby proces przebiegał z wydajnością równą 100%. Przyjmij, że wartości masy atomowej poszczególnych izotopów są równe ich liczbom masowym.
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich kolumn tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Liczba elektronów Najniższy stopień Symbol pierwiastka Symbol bloku walencyjnych utlenienia S p 6 -II lub -2
1 p. – za poprawne uzupełnienie zapisu prowadzące do przedstawienia konfiguracji elektronowej atomu w stanie podstawowym i w stanie wzbudzonym siarki przy poprawnym wyborze pierwiastka w zad. 1.1. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑ ↑ 1s 2s 2p 3s 3p 3d Konfiguracja elektronowa w stanie wzbudzonym ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ 1s 2s 2p 3s 3p 3d
: • Zwroty strzałek mogą być przeciwne; zwroty strzałek ilustrujących elektrony niesparowane na podpowłoce 3s, 3p, 3d muszą być takie same. • Możliwe jest inne rozmieszczenie elektronów spełniające warunki zadania.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w miligramach. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia lub popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego lub podanie wyniku z błędną jednostką albo brak rozwiązania. Poprawne rozwiązanie 1 mol 6Li –––– 1 mol 3He + 1 mol 4 He 6 mg Li –––– 7 mg He 100 mg Li –––– x x = 117 (mg) Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
(0–1) Ustal i wpisz do tabeli, jaki rodzaj wiązania (kowalencyjne niespolaryzowane, kowalencyjne spolaryzowane, jonowe) występuje w cząsteczce NH3. Następnie
przyporządkuj dwóm związkom: LiH i PH3, wartości ich temperatury topnienia: 692 °C, –134 °C (pod ciśnieniem 1013 hPa).
| LiH | NH 3 | PH 3 | |
|---|---|---|---|
| Rodzaj wiązania | jonowe | kowalencyjne niespolaryzowane | |
| Temperatura topnienia, °C | –78 |
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź LiH NH3 PH3 kowalencyjne spolaryzowane kowalencyjne Rodzaj wiązania jonowe albo atomowe niespolaryzowane spolaryzowane Temperatura topnienia, ⁰C 692 (⁰C) –78 –134 (⁰C)
W czasie pożarów lasów, wyładowań elektrycznych, podczas pracy urządzeń grzewczych lub silników spalinowych możliwa jest reakcja zachodząca między dwoma składnikami powietrza – azotem i tlenem. Te gazy łączą się z wytworzeniem tlenku azotu(II) zgodnie z równaniem: o N 2 (g) + O 2 (g) 2NO(g) Δ H > 0 Powstały bezbarwny i bezwonny tlenek azotu(II) łatwo utlenia się do tlenku azotu(IV) NO2, który jest brunatnym gazem o ostrym zapachu. Tlenek azotu(IV) dimeryzuje z utworzeniem tetratlenku diazotu N2O4, który jest gazem bezbarwnym: 2NO 2 (g) N 2 O 4 (g) Δ H o < 0
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Reakcja syntezy tlenku azotu(II) jest reakcją (endotermiczną / egzotermiczną), o czym świadczy (dodatnia / ujemna) wartość ΔH o . Reakcja dimeryzacji tlenku azotu(IV) ma tym większą wydajność, w im (niższej / wyższej) temperaturze zachodzi. Po ochłodzeniu zabarwienie zawartości zamkniętego naczynia, do którego wprowadzono świeżo otrzymany tlenek azotu(IV) NO2, (nie ulegnie zmianie / stanie się mniej intensywne / stanie się bardziej intensywne).
Oceń, czy cząsteczka tlenku azotu(IV) NO2 jest rodnikiem. Odpowiedź uzasadnij – uwzględnij elektronową strukturę tej cząsteczki.
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Reakcja syntezy tlenku azotu(II) jest reakcją (endotermiczną / egzotermiczną), o czym świadczy (dodatnia / ujemna) wartość ΔHº. Reakcja dimeryzacji tlenku azotu(IV) ma tym większą wydajność, w im (niższej / wyższej) temperaturze zachodzi. Po ochłodzeniu zabarwienie zawartości zamkniętego naczynia, do którego wprowadzono świeżo otrzymany tlenek azotu(IV) NO2, (nie ulegnie zmianie / stanie się mniej intensywne / stanie się bardziej intensywne).
1 p. – za poprawną ocenę i poprawne uzasadnienie – uwzględniające elektronową strukturę cząsteczki. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź (Cząsteczka tlenku azotu(IV)) jest rodnikiem, ponieważ ma nieparzystą liczbę elektronów lub ma niesparowany elektron lub atom azotu ma 1 elektron nieuczestniczący w wiązaniach lub atom azotu ma 1 wolny elektron.
(0–2) Stężeniowa stała równowagi reakcji CO (g) + H 2 O (g) CO 2 (g) + H 2 (g) w temperaturze 1000 K jest równa 1.
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w molach. 1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego lub – niepodanie wyniku w molach. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Poprawne rozwiązanie Ponieważ V = const i łączna liczba moli gazowych substratów jest równa łącznej liczbie moli gazowych produktów, w obliczeniach z zastosowaniem stałej równowagi reakcji stężenie molowe można zastąpić liczbą moli reagentów. Wzór reagenta CO H2O CO2 H2 Początkowa liczba moli 6 x 0 0 Zmiana liczby moli – y – y + y + y Liczba moli w stanie równowagi 6 – y x – y y y [CO 2 ] ⋅ [H 2 ] y ⋅ yK = 1 = [CO] ⋅ [H 2 O] (6 − y ) ⋅ ( x − y ) nH 2 yi = 2 = 2 y = 4 mole nCO (6 − y ) 4 ⋅ 4 1 = x = 12 (moli) (6 − 4) ⋅ ( x − 4)
(0–1) Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym schematem. marmur wapno palone wapno gaszone gips krystaliczny krzemionka
Napisz numery wszystkich probówek, w których zaszły reakcje chemiczne.
1 p. – za poprawne podanie numerów wszystkich probówek, w których zaszły reakcje chemiczne. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź I, II, III
(0–1) Zidentyfikuj kationy obecne w roztworach 1., 2. i 3. Wpisz ich wzory lub nazwy do tabeli.
1 p. – za poprawne wpisanie w tabeli wzorów lub nazw kationów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Roztwór Wzór lub nazwa kationu 1. Mg 2 + lub (kation) magnezu 2. Al 3 + lub (kation) glinu 3. K + lub (kation) potasu
(0–1)
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas pierwszego etapu doświadczenia w probówce I.
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej przy poprawnej identyfikacji kationu magnezu w probówce I w zadaniu 6. 0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędna identyfikacja kationu w zadaniu 6. albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Mg 2 + + 2OH −→ Mg(OH)2
(0–1)
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej w probówce II podczas drugiego etapu doświadczenia, jeżeli w tym procesie powstaje anion kompleksowy.
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej przy poprawnej identyfikacji kationu glinu w probówce II w zadaniu 6. 0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędna identyfikacja kationu w zadaniu 6. albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Al(OH)3 + OH − → [Al(OH)4] − lub Al(OH)3 + 3OH − → [Al(OH)6] 3 − albo Al 3+ + 3OH −→ Al(OH)3 oraz Al(OH)3 + OH − → [Al(OH)4] − lub Al(OH)3 + 3OH − → [Al(OH)6] 3 −
(0–2) Do kolby zawierającej 100 cm 3 roztworu I dodawano niewielkimi porcjami roztwór II.
Oblicz pH roztworu, który powstał po dodaniu 50 cm 3 roztworu II do roztworu I. Przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości roztworu I i dodanego roztworu II.
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku. 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń. Przykładowe rozwiązanie Przed reakcją [H + ] = 2 · c H 2SO 4 = 0,02 mol · dm −3 nH + = [H + ] · V r kwasu = 0,002 mola [OH −] = 0,1 mol · dm −3 n OH −= [OH −] · V r zasady = 0,005 mola NaOH w nadmiarze Po reakcji n OH −= 0,005 mola – 0,002 mola = 0,003 mola OH − V r = 0,1 dm 3+ 0,05 dm 3= 0,15 dm 3 ,0003 mol −3[OH −] = = 0,02 mol · dm pOH = − log ,0 02 ,015 dm 3 pOH = 1,7 pH = 12,3
(0–1)
Uzupełnij zdanie. Wybierz i zaznacz odpowiedź A. albo B. oraz jej uzasadnienie 1., 2., 3. albo 4. Jeżeli do 100 cm 3 roztworu I dodamy 10 cm 3 roztworu II, to otrzymana mieszanina
1 p. – za poprawne uzupełnienie zdania. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź A4
| Numer probówki | Barwa roztworu | |
|---|---|---|
| przed zanurzeniem płytki | po wyjęciu płytki | |
| I | ||
| II |
(0–1)
Uzupełnij poniższą tabelę. Podaj barwę roztworu (lub informację o braku barwy) w probówkach I i II przed zanurzeniem metalowych płytek oraz barwy roztworów po wyjęciu płytek.
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Numer Barwa roztworu probówki przed zanurzeniem płytki po wyjęciu płytki I niebieska (roztwór) bezbarwny II zielona
(0–1) Spośród kationów: Ag+, Cu2+, Ni2+, wybierz i napisz wzór tego kationu, który jest najsilniejszym utleniaczem.
1 p. – za poprawne napisanie wzoru jonu, który jest najsilniejszym utleniaczem. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Ag+
Mączka dolomitowa to produkt, którego głównymi składnikami są węglan wapnia i węglan magnezu. Próbkę mączki dolomitowej o masie 10 gramów, zawierającej 1% zanieczyszczeń, poddano działaniu kwasu solnego, którego użyto w nadmiarze. W reakcjach przebiegających zgodnie z równaniami: CaCO 3 + 2HCl → CaCl 2 + CO 2 + H 2 O MgCO 3 + 2HCl → MgCl 2 + CO 2 + H 2 O wydzieliło się 2,4 dm3 tlenku węgla(IV). Objętość gazu zmierzono w warunkach normalnych.
Oblicz zawartość procentową (w procentach masowych) węglanu wapnia w badanej mączce dolomitowej. Przyjmij, że zanieczyszczenia nie brały udziału w reakcji z kwasem solnym.
Mączka dolomitowa może być stosowana do poprawiania jakości gleby.
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Trudno rozpuszczalne w wodzie węglany wapnia i magnezu reagują z obecnymi w glebie jonami (H3O+ / OH–), w wyniku czego przekształcają się w rozpuszczalne wodorowęglany. W wyniku tego procesu pH gleby (maleje / wzrasta), dlatego mączka dolomitowa może być stosowana do (alkalizacji / zakwaszania) gleby o zbyt (niskim / wysokim) pH.
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w procentach. 1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego lub – niepodanie wyniku w procentach. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń. Poprawne rozwiązanie = 2,4 dmmpróbki = 10 g %(CaCO 3 i MgCO 3 ) = 99% VCO 2 3 M CaCO 3 −1 −1 = 100 g ⋅ mol i M MgCO 3 = 84 g ⋅ mol Vmol. gazu = 22,4 dm 3 ⋅ mol −1 w warunkach normalnych VCO 2 1) nCO 2 = i nCO 2 = nCaCO 3 + nMgCO 3 Vmol. gazu VCO 2 VCO 2 = nCaCO 3 + nMgCO 3 nMgCO 3 = −nCaCO 3 Vmol. gazu Vmol. gazu 2) mCaCO 3 + MgCO 3 = nCaCO 3 ⋅ M CaCO 3 + n MgCO 3 ⋅ M MgCO 3 i mCaCO 3 + MgCO 3 = 99% ⋅ mpróbki 0,99 ⋅ mpróbki = nCaCO 3 ⋅ M CaCO 3 + n MgCO 3 ⋅ M MgCO 3 VCO 2 0,99 ⋅ mpróbki = nCaCO 3 ⋅ M CaCO 3 + − nCaCO 3 ⋅ M MgCO 3 Vmol. gazu VCO 2 0,99 ⋅ mpróbki − ⋅ M MgCO 3 Vmol. gazu nCaCO 3 = M CaCO 3 − M MgCO 3 2,4 dm 3 − 1 0,99 ⋅ 10 g − ⋅ 84 g ⋅ mol 22,4 dm 3 ⋅ mol − 1 nCaCO 3 = − 1 − 1 = 0,056 mol 100 g ⋅ mol − 84 g ⋅ mol mCaCO 3 − 1 = nCaCO 3 ⋅ M CaCO 3 = 0,056 mol ⋅ 100 g ⋅ mol = 5,6 g mCaCO 3 5,6 g %CaCO 3 = ⋅ 100% = ⋅ 100% = 56(%) mpróbki 10 g
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Trudno rozpuszczalne w wodzie węglany wapnia i magnezu reagują z obecnymi w glebie jonami (H3O+ / OH–), w wyniku czego przekształcają się w rozpuszczalne wodorowęglany. W wyniku tego procesu pH gleby (maleje / wzrasta), dlatego mączka dolomitowa może być stosowana do (alkalizacji / zakwaszania) gleby o zbyt (niskim / wysokim) pH.
(0–2) Próbkę stałego chlorku sodu o masie 7,5 g poddano działaniu stężonego kwasu siarkowego(VI). I NaCl + H2SO4 → HCl + NaHSO4 Tę reakcję prowadzono aż do całkowitego zużycia chlorku sodu. Otrzymany w tej reakcji chlorowodór zebrano, rozpuszczono w wodzie i poddano działaniu tlenku manganu(IV), II 4HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O Powstały w tej przemianie chlor wprowadzono do wodnego roztworu jodku potasu i otrzymano 6,35 grama jodu zgodnie z równaniem: III 2KI + Cl2 → 2KCl + I2
Oblicz wydajność przemiany II, jeżeli przemiany I i III zaszły z wydajnością równą 100%.
I I NaCl + H2SO4 → HCl + NaHSO4 58,5 g NaCl ––– 36,5 g HCl 7,5 g NaCl ––– x x = 4,68 g HCl III 2KI + Cl2 → 2KCl + I2 71 g Cl2 ––– 254 g I2 y ––– 6,35 g I2 y = 1,775 g Cl2 II 4HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O 4·36,5 g HCl ––– 71 g Cl2 4,68 g HCl ––– z z = 2,276 g Cl2 2,276 g Cl2 ––– 100% 1,775 g Cl2 ––– w w ≈78% lub w ≈ 0,78
II I NaCl + H2SO4 → HCl + NaHSO4 58,5 g NaCl ––– 1 mol HCl 7,5 g NaCl ––– x x = 0,128 mola HCl III 2KI + Cl2 → 2KCl + I2 ,635 g n = −1 = ,0 025 mola jodu 254 g ⋅ mol 0,025 mola chloru ← 0,025 mola jodu II 4HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O 4 mole HCl ––– 1 mol Cl2 0,128 mola HCl ––– y y = 0,032 mola Cl2 0,032 mola Cl2 ––– 100% 0,025 mola Cl2 ––– w w ≈78% lub w ≈ 0,78
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku. 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. – podanie wyniku z błędną jednostką. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązania
Ołów praktycznie nie roztwarza się w rozcieńczonym kwasie jodowodorowym ani w rozcieńczonym kwasie bromowodorowym. Metal ten roztwarza się natomiast całkowicie w rozcieńczonym kwasie azotowym(V), a także w kwasie octowym. W reakcji ołowiu z rozcieńczonym kwasem azotowym(V) powstają azotan(V) ołowiu(II), tlenek azotu(II) oraz woda. W reakcji tego metalu z kwasem octowym wydziela się wodór i powstaje kompleks ołowiu(II) o wzorze [Pb(CH 3 COO) 4 ] 2 −.
Na podstawie informacji wprowadzającej, szeregu elektrochemicznego metali oraz tabeli rozpuszczalności soli i wodorotlenków wybierz poprawne wyjaśnienie zachowania ołowiu wobec rozcieńczonego kwasu jodowodorowego i kwasu bromowodorowego. Zaznacz P przy poprawnym wyjaśnieniu. 1. Ołów praktycznie nie roztwarza się w rozcieńczonym kwasie jodowodorowym ani w rozcieńczonym kwasie bromowodorowym, ponieważ nie wypiera on wodoru z kwasów. P 2. Ołów praktycznie nie roztwarza się w rozcieńczonym kwasie jodowodorowym ani w rozcieńczonym kwasie bromowodorowym, ponieważ w tych roztworach powierzchnia ołowiu pokrywa się pasywną warstwą trudno rozpuszczalnej soli. P 3. Ołów praktycznie nie roztwarza się w rozcieńczonym kwasie jodowodorowym ani w rozcieńczonym kwasie bromowodorowym, ponieważ te kwasy są słabe i beztlenowe. P
Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych • równanie procesu redukcji zachodzącego podczas reakcji ołowiu z rozcieńczonym kwasem azotowym(V). • równanie procesu utleniania w reakcji ołowiu z kwasem octowym. Uwzględnij powstawanie jonu kompleksowego tego metalu.
1 p. – za poprawny wybór wyjaśnienia. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Ołów praktycznie nie roztwarza się w rozcieńczonym kwasie jodowodorowym 1. ani w rozcieńczonym kwasie bromowodorowym, ponieważ nie wypiera on wodoru z kwasów. Ołów praktycznie nie roztwarza się w rozcieńczonym kwasie jodowodorowym 2. ani w rozcieńczonym kwasie bromowodorowym, ponieważ w tych roztworach P powierzchnia ołowiu pokrywa się pasywną warstwą trudno rozpuszczalnej soli. Ołów praktycznie nie roztwarza się w rozcieńczonym kwasie jodowodorowym 3. ani w rozcieńczonym kwasie bromowodorowym, ponieważ te kwasy są słabe i beztlenowe.
2 p. – za poprawne napisanie równania procesu redukcji w formie jonowej – z uwzględnie- niem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) oraz za poprawne napisanie równania procesu utleniania w formie jonowej – z uwzględnie- niem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) i uwzględnieniem powstawania jonu kompleksowego. 1 p. – za poprawne napisanie tylko równania procesu redukcji w formie jonowej – z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo- elektronowy) albo za poprawne napisanie tylko równania procesu utleniania w formie jonowej – z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo- elektronowy) i uwzględnieniem powstawania jonu kompleksowego. 0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź • NO 3− + 4H + + 3e − → NO + 2H 2 O lub HNO 3 + 3H + + 3e − → NO + 2H 2 O • Pb + 4CH 3 COOH → [Pb(CH 3 COO) 4 ]2 − + 4H + + 2 e − lub Pb + 4CH 3 COO − → [Pb(CH 3 COO) 4 ]2 − + 2 e −
(0–2) Iloczyn rozpuszczalności Ks soli i wodorotlenków jest stałą równowagi dynamicznej, jaka ustala się między nierozpuszczoną substancją a jej roztworem nasyconym. Chlorek ołowiu(II) jest związkiem trudno rozpuszczalnym w wodzie. Iloczyn rozpuszczalności 2 + − 2 tej soli wyraża się równaniem K s(PbCl 2 ) = [Pb ] ⋅ [Cl ] . W temperaturze 298 K jego wartość − 5 jest równa 1,7 ⋅ 10 . Jeżeli stężenie jednego z jonów w roztworze się zmieni, np. przez rozpuszczenie innej substancji, która jest mocnym elektrolitem i dysocjuje z wytworzeniem takich jonów, zmienia się stężenie drugiego jonu, tak aby – zgodnie z regułą przekory – zachowana była stała wartość iloczynu rozpuszczalności.
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w jednostce stężenia molowego (mol·dm–3). 1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego lub – niepodanie wyniku w jednostce stężenia molowego (mol·dm–3). 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Poprawne rozwiązanie 2 + − 2 5 K s(PbCl 2 ) = [Pb ] ⋅ [Cl ] = 1,7 ⋅ 10− 2 + K s(PbCl 2 )[Pb ] = [Cl − ]2 −3 −3 −1 − nCl − c NaCl ⋅ V2 1,0 mol ⋅ dm ⋅ 0,1dm 1,0 ⋅ 10 mol −1 −3[Cl ] = = = = = 5 ⋅ 10 mol ⋅ dm Vr V1 +V2 0,1dm −3 + 0,1dm −3 0,2 dm −3 −5 −5 2 + 1,7 ⋅ 10 1,7 ⋅ 10 −3 -5 -3[Pb ] = = = 0,068 ⋅ 10 = 6,8 ⋅ 10 mol ⋅ dm (5 ⋅ 10 −1 ) 2 25 ⋅ 10 −2
| Typ | Mechanizm | |
|---|---|---|
| Reakcja 1. | ||
| Reakcja 3. |
(0–1)
Uzupełnij poniższą tabelę. Określ typ (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji 1. i 3.
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Typ Mechanizm Reakcja 1. substytucja rodnikowy Reakcja 2. addycja elektrofilowy
(0–1)
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) wszystkich alkinów, które zawierają sześć atomów węgla w cząsteczce i nie reagują z sodem.
1 p. – za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) trzech alkinów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź CH3–C≡C–CH2–CH2–CH3 CH3–CH2–C≡C–CH2–CH3 CH3–C≡C–CH(CH3)–CH3
(0–1)
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji hydrolizy acetylenku monosodu. Określ, jaką funkcję (kwasu czy zasady) według teorii Brønsteda pełni jon HC≡C−. Według teorii Brønsteda jon HC≡C− pełni funkcję ....................................................................
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej i poprawne określenie funkcji jonu. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Równanie reakcji: HC≡C− + H2O → HC≡CH + OH− Według teorii Brønsteda jon HC≡C− pełni funkcję zasady (Brønsteda) lub akceptora protonu.
(0−1)
Napisz, jaka różnica w budowie cząsteczek badanych alkoholi była przyczyną różnicy w przebiegu doświadczenia. Odnieś się do struktury cząsteczek obu związków.
1 p. – za poprawne wskazanie różnicy w budowie cząsteczek obu alkoholi przy poprawnym wyborze i zaznaczeniu odczynnika w zadaniu 21.1. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Obecność grup hydroksylowych (przy sąsiednich atomach węgla) w cząsteczce propano-1,2-diolu i jednej grupy hydroksylowej w cząsteczce propan-2-olu.
(0−1)
Uzupełnij zdanie. Wybierz i zaznacz odpowiedź A. albo B. oraz jej uzasadnienie 1. albo 2. Gdyby zamiast propano-1,2-diolu do probówki II wprowadzono 1,4-dihydroksybenzen, efekt doświadczenia byłby 1. 1,4-dihydroksybenzen jest fenolem.
1 p. – za poprawne uzupełnienie zdania przy poprawnym wyborze i zaznaczeniu odczynnika w zadaniu 21.1. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź B1
(0–2) Cykloheksanol reaguje z manganianem(VII) potasu w środowisku kwasowym zgodnie z poniższym schematem. OH O + MnO− 4 + H3 O + → + Mn 2 + + H2 O
Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania reakcji redukcji i utleniania zachodzących w czasie opisanej przemiany. Uwzględnij, że reakcja przebiega w środowisku kwasowym. Dobierz współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie. OH ..... + .... MnO− 4 + ..... H3 O + → O → ..... + Mn 2 + + .... H2 O
2 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji i równania procesu utleniania oraz poprawne uzupełnienie sumarycznego równania reakcji w formie jonowej skróconej. 1 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji i równania procesu utleniania oraz błędne uzupełnienie sumarycznego równania reakcji lub – za błędne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji lub równania procesu utleniania oraz poprawne uzupełnienie sumarycznego równania reakcji. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Równanie reakcji redukcji: MnO −4 + 8 H 3 O + + 5e − → Mn 2 + + 12 H 2 O lub MnO −4 + 8H + + 5e − → Mn 2 + + 4 H 2 O Równanie reakcji utleniania: OH O + 2H 2 O → + 2 H 3 O + + 2 e − lub OH O → + 2H+ + 2 e − OH → O 5 + 2 MnO −4 + 6 H3 O + 5 + 2Mn2 + + 14H2 O
(0–1) Przeprowadzono analizę elementarną pewnej substancji biologicznie czynnej i stwierdzono, że zawiera ona 82,13% masowych węgla i 10,44% masowych wodoru. Wykonaj obliczenia i oceń, czy badanym związkiem mógł być ubichinon Q10 o wzorze sumarycznym C59H90O4. W obliczeniach przyjmij, że MC = 12,00 g · mol–1, MH = 1,00 g · mol–1, MO = 16,00 g · mol–1.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz stwierdzenie, czy badanym związkiem mógł być ubichinon. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia lub popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego lub błędne stwierdzenie lub brak stwierdzenia lub brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązanie Wzór sumaryczny ubichinonu: C59H90O4 M = 862 g · mol–1 708 %C = · 100% = 82,13(%) 862 90 %H = · 100% = 10,44(%) 862 Badanym związkiem mógł być/jest ubichinon.
(0–1)
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe.
Odpowiedź P/F zachowano w układzie oryginalnego arkusza.
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Cząsteczka ubichinonu Q10 o strukturze przedstawionej w informacji 1. P zawiera 14 wiązań π. Cząsteczka ubichinonu Q10 o strukturze przedstawionej w informacji 2. F zawiera pierścień aromatyczny. W łańcuchowym fragmencie cząsteczki ubichinonu Q10 o strukturze 3. przedstawionej w informacji wszystkim atomom węgla można przypisać F hybrydyzację sp2.
Utlenianie i redukcja zachodzą w organizmie w ciągłym cyklu. Cząsteczka ubichinonu przyjmuje dwa elektrony i redukuje się do ubichinolu – związku aromatycznego, który jest pochodną fenolu. Ten proces jest odwracalny, gdyż ubichinol łatwo ulega ponownemu utlenieniu do ubichinonu. Utlenianie ubichinolu zachodzi w środowisku o odczynie obojętnym.
Uzupełnij schemat procesu utleniania ubichinolu do ubichinonu w środowisku obojętnym – wpisz w wykropkowane miejsca wybrane wzory i symbole. H3O + H2O OH − e − ubichinol + 2 ..................... → ubichinon + 2 .................. + 2 .................
Uzupełnij poniższy rysunek, tak aby przedstawiał wzór cząsteczki ubichinolu.
1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź ubichinol + 2H2O → ubichinon + 2H3O + + 2e −
1 p. – za poprawne uzupełnienie rysunku. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź CH3 OH O CH3 CH3 H3 C CH C O CH2 CH2 H OH 10 lub CH3 OH O CH3 CH3 H3 C CH C O CH2 CH2 H OH 10
(0–1) Poniżej przedstawiono wzory sześciu związków organicznych.
Uzupełnij poniższe zdania. Wpisz numery, którymi oznaczono wzory odpowiednich związków. 1. Octan fenylu jest produktem reakcji związków oznaczonych numerami ............. i ............ . 2. Izomerami są związki oznaczone numerami ............. i ............ . 3. W wyniku redukcji związku oznaczonego numerem I powstaje związek oznaczony numerem ............ . I C H CHO 6 5 II C H OH 6 5 III C H CH OH 6 5 2 IV CH COOH 3 V CH CH COOH 3 2 VI HCOOCH 3
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1. Octan fenylu jest produktem reakcji związków oznaczonych numerami II i IV. 2. Izomerami funkcyjnymi są związki oznaczone numerami IV i VI. 3. W wyniku redukcji związku oznaczonego numerem I powstaje związek oznaczony numerem III.
(0−1) Aldehydy, w których cząsteczkach nie ma atomów wodoru w położeniu α (atomy wodoru przy atomie węgla związanym z grupą aldehydową), reagują z mocnymi zasadami zgodnie ze 2RCHO + NaOH ⎯ ⎯→ RCOONa + RCH2OH Podczas tego procesu, zwanego reakcją Cannizzaro, następuje jednoczesne przejście aldehydu w produkty o niższym oraz o wyższym stopniu utlenienia węgla (dysproporcjonowanie lub dysmutacja).
1 p. – za poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) lub uproszczonego aldehydu i podanie poprawnych stopni utlenienia atomów węgla. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór aldehydu CHO Stopień utlenienia atomu węgla w aldehydzie w benzoesanie sodu w alkoholu benzylowego (+)I lub (+)1 (+)III lub (+)3 –I lub –1
(0–1)
Zaznacz odpowiedź, w której podano poprawne nazwy związków Q, X, Y i Z. Q X Y Z A. chlorometan metan metanal metanolan sodu B. chloroetan eten etanol metanian sodu C. chlorometan etan etanol etanian sodu D. chloroetan eten etanol metanolan sodu
1 p. – za wybór poprawnej odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź B
(0–1)
Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) cząsteczek dwóch związków będących izomerami metanianu etylu oraz podaj nazwy tych związków. Wzór I Wzór II Nazwa Nazwa
1 p. – za poprawne narysowanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) i podanie nazw dwóch izomerów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór I Wzór II CH3–COOCH3 CH3–CH2–COOH Nazwa Nazwa etanian metylu kwas propanowy lub octan metylu lub kwas propionowy
(0–1)
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Przemiana związku X do związku Y przebiega według mechanizmu rodnikowego. | ||
| 2 | Związek Y można otrzymać ze związku Q z pominięciem związku X, jeżeli zastosuje się wodny roztwór wodorotlenku potasu. | ||
| 3 | Wszystkie przemiany przedstawione na schemacie to reakcje substytucji. |
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Przemiana związku X do związku Y przebiega według mechanizmu 1. F rodnikowego. Związek Y można otrzymać ze związku Q z pominięciem związku X, 2. P jeżeli zastosuje się wodny roztwór wodorotlenku potasu. 3. Wszystkie przemiany przedstawione na schemacie to reakcje substytucji. F
(0–1) Cząsteczki kwasu 2-hydroksybutanowego są chiralne.
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby otrzymać wzory enancjomerów kwasu 2-hydroksybutanowego w projekcji Fischera.
1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź COOH COOH H C OH HO C H C2H5 C2H5 Uwaga: Każde dwa wzory różniące się położeniem jednej pary podstawników należy uznać za poprawne.
W trzech probówkach A, B i C znajdują się w przypadkowej kolejności wodne roztwory – o równej objętości – trzech różnych pochodnych węglowodorów wybranych spośród związków I–IV. Stwierdzono, że cząsteczki związku, którego roztwór znajduje się w probówce B, są chiralne, a cząsteczki związków, których roztwory znajdują się w probówkach A i C, nie są chiralne. Każdy roztwór podzielono na dwie próbki o tej samej objętości i przeprowadzono dwa doświadczenia umożliwiające identyfikację badanych substancji. Doświadczenie pierwsze W roztworach z probówek A, B i C zanurzono uniwersalny papierek wskaźnikowy. Okazało się, że tylko w roztworach z probówek A i B uniwersalny papierek wskaźnikowy zmienił barwę z żółtej na czerwoną. Do roztworów (o tej samej objętości) z probówek A, B i C wprowadzano stopniowo roztwór wodorotlenku sodu o stężeniu molowym 0,1 mol · dm − 3 z dodatkiem alkoholowego roztworu fenoloftaleiny. Okazało się, że roztwór w probówce B przereagował całkowicie z dwukrotnie większą objętością roztworu wodorotlenku sodu niż roztwór w probówce A i roztwór w probówce C. Doświadczenie drugie Do roztworów (o tej samej objętości) z probówek A, B i C wprowadzono kwas solny z dodatkiem oranżu metylowego. Zmianę barwy z czerwonej na żółtą zaobserwowano tylko po wprowadzeniu kwasu solnego do roztworu z probówki C.
(0−1)
Napisz numery związków, których roztwory znajdowały się w probówkach A, B i C. Numer związku probówka A probówka B probówka C
(0−2)
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, jakiej ulega związek znajdujący się w probówce B podczas doświadczenia pierwszego, oraz równanie reakcji, jakiej ulega związek znajdujący się w probówce C podczas doświadczenia drugiego. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych przedstawione w informacji wstępnej.
1 p. – za poprawne wskazanie związków. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Numer związku probówka A II probówka B IV probówka C III
2 p. – za poprawne napisanie dwóch równań reakcji w formie jonowej skróconejprzy poprawnej identyfikacji związków w probówkach B i C w zadaniu 34.1. 1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji przy poprawnej identyfikacji związku w danej probówce w zadaniu 34.1. 0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędna identyfikacja związków w probówkach B i C w zadaniu 34.1. albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Probówka B: - - COO COO + - H3 N CH + 2OH H2 N CH + 2H2O CH2 CH2 - COOH COO Probówka C: - - COO COOH COO COOH CH2 CH2 CH2 CH2 + H+ lub + H3O+ + H2O CH2 CH2 CH2 CH2 + + + + NH3 NH3 NH3 NH3
(0−1)
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe.
Odpowiedź P/F zachowano w układzie oryginalnego arkusza.
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1. W roztworze o pH ˂ 5 związek I występuje głównie w formie kationu. P Liczba wszystkich możliwych produktów kondensacji jednej cząsteczki 2. F związku III i jednej cząsteczki związku IV wynosi 2. 3. Związek III to aminokwas białkowy. F
(0−1) Do probówki zawierającej roztwór białka jaja kurzego wprowadzono stężony kwas azotowy(V), a następnie dodano wody destylowanej.
Sformułuj wnioski wynikające z przeprowadzonego doświadczenia. Wybierz i zaznacz poprawne zakończenie zdania. Białko uległo denaturacji, a żółte zabarwienie to rezultat aminokwasowych.
1 p. – za wybór poprawnej odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź C
W trzech probówkach (I–III) znajdowały się następujące substancje stałe: fruktoza, sacharoza i skrobia. W celu ich identyfikacji przeprowadzono trzy serie doświadczeń. W pierwszej serii doświadczeń do wszystkich probówek dodano wodę o temperaturze 20 °C i wymieszano zawartość każdego naczynia. W dwóch probówkach zaobserwowano rozpuszczenie substancji stałych i powstanie roztworów, natomiast w probówce III powstała zawiesina. W drugiej serii doświadczeń do probówek I i II dodano zalkalizowany świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II) i wymieszano ich zawartość. W obu probówkach powstały roztwory o szafirowym zabarwieniu. W trzeciej serii doświadczeń, po ogrzaniu szafirowych roztworów otrzymanych w serii drugiej, tylko w probówce I pojawił się ceglasty osad.
Napisz nazwy związków, które zidentyfikowano podczas przeprowadzonych trzech serii doświadczeń.
Napisz, jaki element budowy cząsteczek związków znajdujących się w probówkach I i II zadecydował o powstaniu szafirowego zabarwienia roztworów w drugiej serii doświadczeń.
Wyjaśnij, dlaczego w trzeciej serii doświadczeń ceglasty osad nie powstał w wyniku ogrzania roztworu znajdującego się w probówce II.
1 p. – za poprawną identyfikację substancji. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Probówka I: fruktoza Probówka II: sacharoza Probówka III: skrobia
1 p. – za poprawne wskazanie elementu budowy przy poprawnej identyfikacji związków w probówce I i II. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Uwaga: Jeśli zdający w zadaniu 37.1. stwierdzi, że w probówce I znajduje się sacharoza, a w probówce II fruktoza, to za rozwiązanie tego zadania zdający nie otrzymuje punktu, ale pozytywnie należy ocenić odpowiedź w zadaniu 37.2., jeśli jest ona poprawna co do opisu elementu budowy cząsteczek związków znajdujących się w probówkach I i II. Poprawna odpowiedź Np.: Obecność grup hydroksylowych w cząsteczce fruktozy i sacharozy lub w cząsteczkach związków, których roztwory były w probówkach I i II. lub Obecność więcej niż jednej grupy hydroksylowej w cząsteczce fruktozy i sacharozy lub w cząsteczkach związków, których roztwory były w probówkach I i II.
: 1 p. – za poprawne wyjaśnienie przy poprawnej identyfikacji związków w probówce I i II. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Np.: Związek, którego roztwór był w naczyniu II, nie ma właściwości redukujących. lub Sacharoza nie ma właściwości redukujących, (ponieważ nie jest hemiacetalem).
(0−2) Poniżej przedstawiono wzory sumaryczne cukrów i ich pochodnych.
Uzupełnij poniższe zdania. Wpisz numery, którymi oznaczono wzory odpowiednch związków. 1. W wyniku reakcji związku ............... z amoniakalnym roztworem zawierającym jony srebra powstają aniony związku ............... . Wodorotlenek miedzi(II) utworzy roztwór o szafirowym zabarwieniu po dodaniu do związków .......................................... . 2. Cukrami prostymi są związki .................................... . Wiązanie O-glikozydowe występuje w cząsteczce związku ................ . I II III IV C H O 5 10 5 C H O 6 12 6 C H O 12 22 11 C H O 6 12 7
2 p. – za poprawne uzupełnienie informacji w dwóch akapitach. 1 p. – za poprawne uzupełnienie informacji w jednym akapicie. 0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1. W wyniku reakcji związku II z amoniakalnym roztworem zawierającym jony srebra powstają aniony związku IV. Wodorotlenek miedzi(II) utworzy roztwór o szafirowym zabarwieniu po dodaniu do niego roztworów związków I–IV. 2. Cukrami prostymi są związki I, II. Wiązania O-glikozydowe występują w cząsteczce związku III.
(0–1) Przygotowano wodny roztwór sacharozy, który zakwaszono kwasem siarkowym(VI) i przeprowadzono reakcję hydrolizy sacharozy w temperaturze 298 K. Ta reakcja przebiega
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Szybkość hydrolizy sacharozy była największa w momencie rozpoczęcia reakcji. | ||
| 2 | W momencie, w którym stężenie sacharozy wyniosło 0,15 mol ⋅dm−3, stężenie glukozy było równe 0,75 mol ⋅dm−3. |
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Szybkość hydrolizy sacharozy była największa w momencie rozpoczęcia 1. P reakcji. W momencie, w którym stężenie sacharozy wyniosło 0,15 mol ⋅ dm− 3 , 2. F stężenie glukozy było równe 0,75 mol ⋅ dm− 3 . 3. W opisanej reakcji hydrolizy kwas siarkowy(VI) pełni funkcję katalizatora. P
| 3 | W opisanej reakcji hydrolizy kwas siarkowy(VI) pełni funkcję katalizatora. |